Wyprawa na Gasherbrum I i II (8 080 m i 8 035 m): bliźniacze ośmiotysięczniki Baltoro (2027)

Gasherbrum I (8 080 m) i Gasherbrum II (8 035 m) to dwa ośmiotysięczniki masywu Gasherbrum. Oba zdobywa się z jednej bazy u górnego krańca lodowca Baltoro w pakistańskim Karakorum. Gasherbrum I, zwany też Hidden Peak, to 11. najwyższa góra na ziemi. Gasherbrum II jest 13. i uchodzi za jeden z bardziej osiągalnych ośmiotysięczników. Oba leżą na granicy Pakistanu i Chin, a dochodzi się do nich trekkingiem ze Skardu przez Askole do Concordii, a potem na lodowce Abruzzi i South Gasherbrum. Sezon trwa mniej więcej od czerwca do września. To przewodnik po szczytach, trasie i historii, z uczciwą oceną trudności. Napisał go zespół Balti, który pracuje na tych lodowcach.

Dwa ośmiotysięczniki, jedna baza

Większość patrzy na K2 i zapomina, że Baltoro kryje jeszcze dwa ośmiotysięczniki kilka kilometrów na południowy wschód. Grupa Gasherbrum to zwarty węzeł szczytów, od Gasherbrum I do VII. Wznoszą się u samego górnego krańca lodowca, na granicy z Chinami. Dwa z nich przekraczają 8 000 m: Gasherbrum I (Hidden Peak) i Gasherbrum II. Nazwę często tłumaczy się jako „świetlista ściana”, z balti rgasha (piękny) i brum (góra). Słynny blask należy jednak głównie do piramidy Gasherbrum IV, która strzeże grupy.

Te dwa szczyty wyróżnia logistyka. Zdobywa się je praktycznie z tej samej bazy na lodowcu South Gasherbrum. Jedna wyprawa może więc spróbować obu albo skupić się na jednym, a na drugim się aklimatyzować. Dlatego też klasyczny trekking do czterech baz pod ośmiotysięcznikami – K2, Broad Peak, Gasherbrum I i II – to jedna z wielkich tras na ziemi, nawet dla tych, którzy nie zamierzają się wspinać.

Szczyty: wysokości, ranking i liczby

Wysokości nieco się różnią między źródłami i pomiarami, więc tam, gdzie tak jest, oznaczamy je jako przybliżone. Gasherbrum I ma mniej więcej 8 080 m przy wybitności około 2 155 m, co czyni go 11. samodzielną górą świata. Gasherbrum II ma około 8 035 m i jest 13. Oba leżą w Baltoro Muztagh, w środkowym Karakorum.

	Gasherbrum I (Hidden Peak)	Gasherbrum II
Wysokość (ok.)	~8 080 m	~8 035 m
Pozycja na świecie	11. szczyt	13. szczyt
Pierwsze wejście	5 lipca 1958 (USA)	7 lipca 1956 (Austria)
Droga normalna	Kuluar Japoński / ściana NW	Grań SW (strona południowa)
Trudność względna	Trudny – stromszy, bardziej techniczny	Najbardziej osiągalny ośmiotysięcznik Karakorum
Pierwsze wejście zimowe	9 marca 2012 (Polska)	2 lutego 2011

Krótka, uczciwa historia

Gasherbrum II padł jako pierwszy z tej pary. 7 lipca 1956 Austriacy Fritz Moravec, Josef Larch i Hans Willenpart stanęli na szczycie granią południowo-zachodnią. Jak na swoje czasy był to śmiały atak przy skromnym wsparciu. Moravec wspominał później, że wysoko na górze było na tyle ciepło, że wspinali się bez kurtek. To przypomnienie, że Karakorum w środku lata nie zawsze jest zamrażarką, jaką ludzie sobie wyobrażają. Wytyczona przez nich droga, z wariantami, to wciąż linia, którą idzie dziś większość wspinaczy.

Na Gasherbrum I przyszła kolej dwa lata później. 5 lipca 1958 Amerykanie Pete Schoening i Andy Kauffman weszli na szczyt jako członkowie ośmioosobowego zespołu pod kierownictwem Nicka Clincha. To wciąż jedyny duży ośmiotysięcznik Himalajów lub Karakorum, którego pierwszego wejścia dokonała wyprawa amerykańska. Siedemnaście lat później góra zapisała drugi rozdział w alpinizmie: w 1975 Reinhold Messner i Peter Habeler poprowadzili na Hidden Peaku nową drogę w stylu alpejskim – bez poręczówek, bez zaopatrzonych obozów wysokościowych, bez tlenu z butli, bez tragarzy powyżej bazy. Był to punkt zwrotny, który wskazał drogę ku nowoczesnej erze „szybko i lekko”. Oryginalną relację przeczytasz w Himalayan Journal i w American Alpine Club.

Wejścia zimowe

Wejścia zimowe przyszły znacznie później i drogo kosztowały. 2 lutego 2011 Simone Moro, Denis Urubko i Cory Richards dokonali pierwszego zimowego wejścia na Gasherbrum II – pierwszego zimowego wejścia na jakikolwiek ośmiotysięcznik w Pakistanie – i niemal zginęli w lawinie podczas zejścia; Richards sfilmował tę ucieczkę w dokumencie Cold. Gasherbrum I opierał się do 9 marca 2012, gdy Polacy Adam Bielecki i Janusz Gołąb stanęli na szczycie drogą normalną. Ten sam sezon wyprawowy zabrał Gerfrieda Göschla, Cedrica Hahlena i Nisara Hussaina Sadparę, którzy zaginęli wysoko na górze – to gorzki wpis w kronice, którego nie przemilczamy. Pełną historię opowiadają ExplorersWeb i American Alpine Journal.

Dojście: ze Skardu do bazy pod Gasherbrumami

Dojście to ta sama słynna trasa, która prowadzi do Concordii i baz pod K2, tyle że idzie dalej za rozwidleniem. Ze Skardu (~2 500 m) jeep 4×4 przedziera się wąwozem Braldu do Askole (~3 000 m) przez mniej więcej siedem do dziewięciu godzin – to ostatnia wieś i prawdziwy początek szlaku. Dalej czeka wielodniowy trekking wzdłuż lodowca Baltoro, jednego z najdłuższych lodowców poza obszarami polarnymi (około 63 km), przez obozy Paiju, Khoburtse i Urdukas (~4 050 m), gdzie niebo wypełniają Wieże Trango i iglice Cathedral.

Na Concordii (~4 691 m), wielkim węźle lodowców, gdzie spotykają się Baltoro, Godwin-Austen i Abruzzi, szlak do bazy pod K2 odchodzi na północ. Pod Gasherbrumy skręcasz na południowy wschód, górnym Baltoro na lodowiec Abruzzi, a na końcu lodowcem South Gasherbrum do bazy na mniej więcej 5 000–5 150 m. Stamtąd wspinacze zakładają łańcuch obozów wysokościowych – z grubsza Obóz 1 (~5 900 m), Obóz 2 (~6 400 m) i Obóz 3 (~7 000 m) – przed atakiem szczytowym. Schemat poniżej pokazuje profil; wysokości traktuj jako przybliżone.

Wspinaczka: Gasherbrum II a Gasherbrum I

Jeśli celujesz w swój pierwszy ośmiotysięcznik, w Karakorum zwykle odpowiedzią jest Gasherbrum II. Standardowa droga od południa to głównie śnieg i lód o umiarkowanym nachyleniu, z dojściem lodowcem, kilkoma odcinkami poręczówek i bez jednego miejsca tak groźnego jak Szyjka Butelki na K2 czy spiętrzenie Gondogoro La. To nie czyni go łatwym – nic na 8 000 m takie nie jest – ale to najbardziej wyrozumiały z wielkich szczytów Karakorum i właśnie dlatego notuje najwięcej wejść.

Gasherbrum I to trudniejsza góra. Droga normalna prowadzi stromym Kuluarem Japońskim na górną ścianę, z dłuższymi odcinkami technicznymi, większym zagrożeniem obiektywnym i dłuższym dniem szczytowym, z którego trudniej się wycofać. Wielu wspinaczy aklimatyzuje się na GII i buduje tam pewność siebie, zanim przejdzie na Hidden Peak. Oba szczyty wymagają prawdziwego doświadczenia wysokościowego, umiejętności ratownictwa szczelinowego i cierpliwości do okien pogodowych, które mogą cię przytrzymać w obozie na wiele dni.

Kiedy jechać i jakich pozwoleń potrzebujesz

Sezon wspinaczkowy jest krótki. Okno otwiera się około czerwca i trwa do września, a najlepsze dla wyższych obozów są lipiec i sierpień. Przed czerwcem dojście może wciąż kryć gruby śnieg; później warunki szybko się pogarszają. Sam trekking to sześć do ośmiu dni w każdą stronę, więc pełna wyprawa trwa zwykle od pięciu do siedmiu tygodni od drzwi do drzwi.

Jak naprawdę jest trudno?

Wprost: jest trudno, zimno i daleko od wszystkiego, a przyjechać trzeba w formie, swobodnie czując się w rakach, z czekanem, na poręczówkach i na lodowcu. Gasherbrum II to łagodniejsze wprowadzenie we wspinaczkę na 8 000 m; Gasherbrum I to krok wyżej, który nagradza doświadczenie zdobyte na sąsiedzie. Żaden z nich nie jest trekkingiem – w wersji pieszej klasyczne trekkingi w Karakorum albo przejście Gondogoro La zaprowadzą cię pod te olbrzymy bez ataku szczytowego. Jeśli celujesz jeszcze wyżej, zajrzyj do naszych przewodników po Broad Peaku i K2.

Najczęściej zadawane pytania

Który jest łatwiejszy, Gasherbrum I czy Gasherbrum II?

Gasherbrum II. Jego standardowa droga od południa jest najbardziej osiągalna wśród ośmiotysięczników Karakorum i często bywa pierwszym ośmiotysięcznikiem. Gasherbrum I, przez Kuluar Japoński, jest stromszy, bardziej techniczny i trudniej się z niego wycofać.

Jak wysokie są Gasherbrum I i II?

Gasherbrum I ma około 8 080 m (11. góra na ziemi), a Gasherbrum II około 8 035 m (13.). Wysokości nieco się różnią zależnie od źródła.

Ile trwa wyprawa na Gasherbrum?

Zaplanuj mniej więcej od pięciu do siedmiu tygodni od drzwi do drzwi: 6–8 dni trekkingu z Askole, kilka tygodni aklimatyzacji i zaopatrywania obozów wokół bazy, okno szczytowe i zejście.

Czy potrzebuję specjalnego pozwolenia lub wizy?

Tak. Potrzebujesz wizy trekkingowo-wspinaczkowej (Trekking & Mountaineering; to nie wiza turystyczna), pozwolenia wspinaczkowego z opłatą za szczyt wnoszoną rządowi Pakistanu oraz licencjonowanego operatora. Załatwiamy pozwolenia i potwierdzamy aktualne wymogi, zanim się zdecydujesz.

Kiedy najlepiej się wspinać?

Od czerwca do września, a najlepsze miesiące na szczyt to lipiec i sierpień. Poza tym oknem dojście i górne partie są zwykle bez warunków.

Gotowy na bliźniacze olbrzymy Baltoro? Nasz Trekking do czterech baz pod ośmiotysięcznikami prowadzi cię pod K2, Broad Peak i oba Gasherbrumy – to idealny rekonesans i aklimatyzacja przed przyszłą wyprawą, a przy tym wspaniały trekking sam w sobie.

Źródła i dalsza lektura: American Alpine Club i American Alpine Journal; The Himalayan Journal (Himalayan Club); ExplorersWeb; Planetmountain. Wysokości i daty sprawdzone w wielu źródłach i oznaczone jako przybliżone tam, gdzie źródła się różnią. Zdjęcia z Wikimedia Commons na licencjach podanych w podpisach.