Przewodnik po aklimatyzacji na trekkingach wysokogórskich w Pakistanie

Jak bezpiecznie aklimatyzować się na trekkingach wysokogórskich w Pakistanie

Wysokość to największa niewiadoma każdego trekkingu w Karakorum. Żadna kondycja nie przygotuje organizmu na fizjologiczne skutki rozrzedzonego powietrza – przygotowuje tylko czas. Umiejętna aklimatyzacja to różnica między udaną, przyjemną wyprawą a taką, którą przerywa choroba wysokościowa. Ten przewodnik napisał nasz zespół ze Skardu na podstawie tysięcy dni trekkingu na dużych wysokościach w Karakorum, Himalajach i Hindukuszu. Skutki złej aklimatyzacji to sprawa kliniczna, nie kwestia twardości charakteru: choroba wysokościowa może zacząć się już na 2 500 metrach, czyli niżej niż każdy obóz na Baltoro.

Jak wysokość działa na organizm

Powyżej 2 500 m niższe ciśnienie atmosferyczne sprawia, że każdy oddech dostarcza do krwi mniej tlenu. Organizm nadrabia to szybszym oddechem, produkcją czerwonych krwinek i stopniową, wielodniową zmianą chemii krwi. Tego procesu – aklimatyzacji – nie da się przyspieszyć. Zbyt szybkie podchodzenie, zanim ciało się przystosuje, wywołuje ostrą chorobę wysokościową (AMS).

Łagodne objawy AMS to ból głowy, zmęczenie, nudności, brak apetytu i niespokojny sen. Są normalne i da się nad nimi zapanować odpoczynkiem oraz wolniejszym tempem. Ciężka AMS, jeśli ją zignorujesz, może przejść w wysokościowy obrzęk płuc (HAPE) lub wysokościowy obrzęk mózgu (HACE) – stany zagrażające życiu, które wymagają natychmiastowego zejścia.

Złote zasady aklimatyzacji

1. Podchodź powoli. Standardowa zasada powyżej 3 000 m: podnoś wysokość noclegu o nie więcej niż 300 do 400 metrów w pionie dziennie. Dlatego nasz Trekking do bazy pod K2 trwa 21 dni, a nie 14, jak skrócone programy niektórych operatorów. Krótsze programy po prostu nie dają wystarczająco dużo czasu na aklimatyzację.

2. Wchodź wysoko, śpij nisko. Jednodniowe wyjścia na większą wysokość z zejściem na nocleg niżej pobudzają produkcję czerwonych krwinek bez ryzyka spania na niebezpiecznej wysokości. Nasi przewodnicy wplatają to w każdy program – dni odpoczynku w Paiju (3 420 m) obejmują opcjonalne wyjścia wyżej, a dzień odpoczynku na Concordii (4 691 m) to marsz do bazy pod K2 (5 150 m) i z powrotem.

3. Stale pij. Odwodnienie wyraźnie nasila objawy AMS. Na wysokości szybko tracisz wodę przez oddech i wysiłek. Na trasie staraj się wypijać 3 do 4 litrów wody dziennie. Unikaj alkoholu na wysokości – odwadnia i osłabia aklimatyzację organizmu.

4. Słuchaj swojego ciała – i przewodnika. Najczęstszy błąd aklimatyzacyjny to ignorowanie objawów ostrzegawczych i parcie naprzód. Na kilkutygodniowej wyprawie jeden dodatkowy dzień odpoczynku zawsze jest lepszy niż awaryjna ewakuacja. Nasi przewodnicy są przeszkoleni w rozpoznawaniu objawów AMS i mają jasne procedury: kiedy zwolnić, a kiedy schodzić.

Leki

Acetazolamid (Diamox): lek na receptę, który przyspiesza aklimatyzację, pobudzając oddychanie. Wielu trekkerów przyjmuje Diamox profilaktycznie, zaczynając 24 godziny przed wejściem powyżej 2 500 m. Zanim go weźmiesz, skonsultuj się z lekarzem – to lek moczopędny i nie jest dla każdego. Typowe skutki uboczne to mrowienie w palcach i częstsze oddawanie moczu.

Ibuprofen: skuteczny na bóle głowy na wysokości. Wielu trekkerów uważa, że przy łagodnych objawach AMS przydaje się bardziej niż Diamox.

Deksametazon: kortykosteroid stosowany w leczeniu ciężkiej AMS, HAPE i HACE. Wolno go używać tylko w prawdziwym zagrożeniu, jako pomost do zejścia – nie profilaktycznie.

Nasze procedury aklimatyzacyjne

Każdy program trekkingu Karakoram Venture układamy tak, by aklimatyzacja była głównym ograniczeniem harmonogramu. Wpisujemy obowiązkowe dni odpoczynku w Paiju (3 420 m), na Concordii (4 691 m) oraz – na trekkingu na Snow Lake – na łąkach Baintha (3 990 m). W każdym programie mamy też dni rezerwowe na pogodę, więc presja czasu nigdy nie wymusza niebezpiecznego tempa.

Na technicznym trekkingu do czterech baz pod ośmiotysięcznikami i na Wielkim trawersie Karakorum dodajemy jeszcze jeden dzień odpoczynku aklimatyzacyjnego na Concordii, zanim ruszymy wyżej. Wszyscy nasi przewodnicy mają certyfikaty Wilderness First Aid i są przeszkoleni w rozpoznawaniu AMS oraz postępowaniu w nagłych wypadkach.

Zanim wyjedziesz

Przed każdym trekkingiem wysokogórskim w Pakistanie porozmawiaj z lekarzem. Omów swoją historię medyczną, zapytaj o Diamox i rozważ ocenę kondycji przed wyjazdem. Odpowiedzi na częste pytania o zdrowie znajdziesz na naszej stronie FAQ, a jeśli masz konkretne wątpliwości medyczne, napisz do nas – nasz zespół szczerze doradzi, które trekkingi pasują do twojej kondycji i historii medycznej.