Masherbrum (K1, 7 821 m): oryginalny K1 i trekking doliną Hushe pod nim (2027)

Masherbrum (7 821 m / 25 659 ft) to wielka piramida z lodu i granitu, która góruje nad górnym krańcem doliny Hushe w Gilgit-Baltistanie w Pakistanie – i nosi najstarszą nazwę pomiarową w całym paśmie: K1. Był to pierwszy szczyt Karakorum zmierzony przez brytyjskich geodetów, w 1856 roku, i właśnie dlatego szczyt za nim dostał oznaczenie K2. Dziś większość podróżnych spotyka Masherbrum nie jako wspinacze, lecz jako trekkerzy, na umiarkowanej, tygodniowej trasie doliną Hushe do bazy – trasie, którą nasz zespół Balti prowadzi każdego lata.

Szczyt, który nadał nazwę K2

W 1856 roku oficer brytyjskich Royal Engineers, Thomas Montgomerie, usiadł na stokach Harmukh w Kaszmirze i naszkicował odległe lodowe olbrzymy Karakorum. Jako pierwszą oznaczył właśnie tę górę: K1. Następny szczyt, widoczny za nią, oznaczył K2 – kod pomiarowy, który w odróżnieniu od pozostałych przylgnął i stał się sławny na cały świat. K1 miało już lokalną nazwę w języku balti, Masherbrum, więc numer po cichu zniknął. Ale kolejność odkrycia zapisana jest w tych oznaczeniach na stałe: Masherbrum był pierwszy. Cały system numeracji wywodzi się z Wielkiego Pomiaru Trygonometrycznego Indii Brytyjskich.

Sama nazwa budzi spory. W języku balti brum znaczy góra; masher jest mniej pewne. Jedna interpretacja łączy je ze słowem oznaczającym broń odprzodową lub lontową, od zakrzywionego, młotkowatego kształtu szczytu widzianego z Baltoro; inna czyta masha jako „dama”, co czyni z Masherbrumu „królową szczytów”. Nie będziemy udawać, że rozstrzygniemy spór, którego nie rozstrzygnęli językoznawcy – możliwości przedstawia studium nazw miejscowych balti w „American Alpine Journal”.

Gdzie stoi Masherbrum

Masherbrum to najwyższy punkt gór Masherbrum, podgrupy leżącej na południe od lodowca Baltoro. Cztery tutejsze ośmiotysięczniki Karakorum – K2, Broad Peak, Gasherbrum I i II – stoją rzędem po północnej stronie Baltoro, dlatego Masherbrum, mimo swoich rozmiarów, częściej się fotografuje, niż obiera za cel. Wyraźnie widać go z Concordii, wielkiego węzła lodowcowego pod K2.

Góra wznosi się nad górnymi krańcami dwóch dolin. Na północy opada ku lodowcom Yermanendu i Baltoro; na południu zasila dolinę Hushe, która schodzi przez dystrykt Ghanche w stronę Khaplu. Strona Hushe to podejście „normalne” – zarówno dla nielicznych wspinających się na szczyt, jak i dla znacznie liczniejszych trekkerów idących do bazy. Wioska Hushe, około 3 050 m, to ostatnia osada i prawdziwa wioska wspinaczy w tym zakątku Baltistanu; te same rodziny pracują jako przewodnicy i tragarze na Laila Peak, K6, K7 i Masherbrumie.

Krótka, twarda historia wspinaczki

Masherbrum ma wśród himalaistów reputację, której nie zdradza jego skromny profil: jest naprawdę trudny i odprawił znacznie więcej zespołów, niż przepuścił. Rekonesans przeprowadzili już w 1911 roku amerykańscy eksploratorzy Fanny Bullock Workman i jej mąż.

Pierwsza poważna próba przyszła w 1938 roku: brytyjski zespół kierowany przez Jamesa Wallera, w którym był przyszły pionier trekkingu związany z Gurkhami J.O.M. Roberts. Dotarli do około 7 600 m po stronie południowo-wschodniej, zanim zawróciły ich zamiecie i śnieg po pas; dwaj wspinacze zeszli z ciężkimi odmrożeniami. Relacja samego Robertsa zachowała się w „Himalayan Journal”. Zespół nowozelandzki osiągnął około 7 000 m w 1955 roku. W 1957 roku brytyjska wyprawa z Donem Whillansem dotarła na około 200 m od szczytu, ale wspinaczka kosztowała życie Boba Downesa, który zmarł na chorobę wysokościową.

Szczyt padł ostatecznie 6 lipca 1960 roku (niektóre źródła podają 7 lipca) – stanęli na nim George Bell i Willi Unsoeld z wyprawy amerykańsko-pakistańskiej kierowanej przez Nicka Clincha, ścianą południowo-wschodnią, która zatrzymała wszystkich wcześniej. Dwa dni później na wierzchołek weszli też Clinch i pakistański wspinacz Jawed Akhter – co uczyniło Masherbrum najwyższym szczytem w Pakistanie, na którym Pakistańczyk stanął podczas wyprawy pierwszego wejścia. Udane powtórzenia są od tamtej pory rzadkie.

Trekking do bazy pod Masherbrumem przez Hushe

Dla trekkerów to prawdziwa nagroda: krótka, widokowa trasa, która stawia cię pod ścianą 7 800 m bez technicznych wymagań przejścia lodowcowego w rodzaju Gondogoro La. Z wioski Hushe szlak biegnie doliną lodowca Masherbrum (Aling) przez osady pasterskie do bazy, położonej na stokach ablacyjnych na mniej więcej 4 200–4 500 m, zależnie od tego, z którego obozu korzystasz (źródła się różnią; oznaczamy to jako wartość przybliżoną).

Typowy harmonogram, tam i z powrotem ze Skardu, wygląda tak. Traktuj dni jako wskazówkę, nie obietnicę – pogoda, loty i kondycja mogą go przesunąć.

Dzień	Etap	Przybl. wysokość
1	Skardu → Hushe jeepem (~6–7 godz.)	~3 050 m
2	Hushe → Parbisan	~3 475 m
3	Parbisan → Brumbrama	~4 050 m
4	Brumbrama → baza pod Masherbrumem	~4 200–4 500 m
5	Odpoczynek / wypady na punkty widokowe na lodowcu	baza
6–7	Powrót do Hushe, przejazd do Skardu	zejście

Jak jest trudno i kiedy jechać

Trekking do bazy ma stopień umiarkowany. Na standardowej trasie nie ma pracy z liną ani przejścia przełęczy – to równy marsz po morenie, przez boczne strumienie i trawiaste broq (letnie pastwiska), a głównym wyzwaniem są wysokość i kilka nierównych, kamienistych odcinków. Jeśli potrafisz iść sześć do siedmiu godzin dziennie przez kilka dni i rozsądnie się aklimatyzujesz, dasz radę. To dobre pierwsze zetknięcie z Karakorum, zanim porwiesz się na większy cel, jak baza pod K2 lub Snow Lake.

Sezon trwa mniej więcej od końca czerwca do września, w tym samym oknie co większy sezon wspinaczkowy na Baltoro. Lipiec i sierpień są najpewniejsze pod względem czystego nieba w wysokich obozach; wrzesień przynosi chłodniejsze noce i pierwsze jesienne kolory niżej. Poza tym oknem wysokie pastwiska leżą pod śniegiem, a droga jeepowa w dolinie Hushe może być przerwana.

Dojazd

Wszystko zaczyna się w Skardu. Większość podróżnych leci Islamabad–Skardu (około godziny, ale naprawdę zależnie od pogody) albo jedzie długą, widokową drogą; tak czy inaczej planujemy dni rezerwowe na lot. Ze Skardu to półdniowa jazda jeepem 4×4 na wschód w stronę Khaplu i w górę doliny Hushe do początku szlaku. Pełne omówienie obu możliwości znajdziesz w tekście jak dotrzeć do Skardu.

Masherbrum: trekking a wspinaczka – w skrócie

	Trekking do bazy	Wyprawa na szczyt
Najwyższy punkt	~4 200–4 500 m	7 821 m
Trudność	Umiarkowany, nietechniczny	Ekstremalna; wśród najtrudniejszych siedmiotysięczników
Typowy czas trwania	~6–8 dni ze Skardu	5–7 tygodni
Pozwolenie	Otwarta strefa trekkingowa	Pozwolenie wspinaczkowe + royalty + oficer łącznikowy
Dla kogo	Sprawni trekkerzy	Doświadczeni wspinacze wyprawowi

Możesz stanąć pod nim. Nasz 9-dniowy trekking do bazy pod Masherbrumem to dwa dni podejścia z Hushe na morenę na około 4 400 m – umiarkowanie, bez przejść lodowcem, od 1 190 $ za osobę, z lotami, tragarzami i przewodnikiem z Hushe, pozwolenia załatwione. Jedziesz z osobami, które nie chodzą po górach? 3-dniowa wycieczka po Khaplu i dolinie Hushe od 420 $ dociera do tej samej wioski drogą.

Najczęściej zadawane pytania

Jak wysoki jest Masherbrum i dlaczego nazywa się K1?

Masherbrum ma 7 821 m (25 659 ft) i jest 22. co do wysokości górą świata. Był pierwszym szczytem Karakorum naniesionym na mapę podczas Wielkiego Pomiaru Trygonometrycznego w 1856 roku, więc oznaczono go „K1”; szczyt widoczny za nim stał się „K2”.

Ile trwa trekking do bazy pod Masherbrumem?

Licz około 6–8 dni ze Skardu i z powrotem: dzień jeepem do Hushe, trzy dni podejścia do bazy przez Parbisan i Brumbramę, dzień odpoczynku, potem zejście. Dodajemy dni rezerwowe na lot do Skardu.

Czy trekking jest trudny?

Jest umiarkowany i nietechniczny – równy marsz po morenie i pastwiskach, bez wspinaczki na linie na standardowej trasie. Główne wymagania to wysokość (ponad 4 000 m) i kilka kolejnych dni marszu.

Kiedy najlepiej jechać?

Mniej więcej od końca czerwca do września. Lipiec i sierpień dają najpewniejszą pogodę w wysokich partiach; wrzesień jest chłodniejszy, z pierwszymi jesiennymi kolorami.

Czy potrzebuję pozwolenia?

Trekking do bazy leży w strefie otwartej i nie wymaga pozwolenia wspinaczkowego, ale i tak jedź z zarejestrowanym operatorem. Wspinaczka na szczyt wymaga formalnego pozwolenia wspinaczkowego, opłaty za szczyt (royalty) i oficera łącznikowego. Przepisy się zmieniają, więc aktualne wymagania potwierdzamy przed rezerwacją.

Źródła: Wikipedia (Masherbrum, dolina Hushe, Wielki Pomiar Trygonometryczny, dystrykt Ghanche); „Himalayan Journal” (J.O.M. Roberts, „The Attempt on Masherbrum, 1938”); „American Alpine Journal” (H. Adams Carter, „Balti Place Names in the Karakoram”); SummitPost. Wysokości są przybliżone i sprawdzone w wielu źródłach; wartości różnią się między nimi i zostały odpowiednio oznaczone. Zdjęcia przez Wikimedia Commons na licencjach podanych w podpisach.