Latok I i lodowiec Choktoi: najsłynniejsza niezdobyta ściana we wspinaczce (2027)

Latok I to skalno-lodowy olbrzym o wysokości 7 145 m w Panmah Muztagh, części Karakorum w Gilgit-Baltistanie. Prowadzi do niego trekking lodowcami Panmah i Choktoi z Askole. To mniej więcej trzy dni marszu w każdą stronę. Od północy wznosi się nad lodowcem Choktoi, a od południa nad lodowcem Baintha Lukpar (dopływem Biafo). Wioska Askole, punkt startowy, leży 7–9 godzin jazdy jeepem od Skardu. Sezon trekkingowy trwa od kwietnia do października, a najstabilniejsze okno to czerwiec–wrzesień. Dojście do bazy to poważny, ale nietechniczny trekking, w zasięgu sprawnego, zaaklimatyzowanego piechura. Góra powyżej to zupełnie inna sprawa. Grań północna Latok I to jedna z najgłośniejszych niezdobytych linii w alpinizmie.

Co możemy, a czego nie możemy zrobić na Latok I

Nie prowadzimy klientów na Latok I – prawie nikt tego nie robi, a zaraz wyjaśnimy dlaczego. Zabieramy natomiast trekkerów i fotografów w górę lodowca Choktoi. Stajesz tam, gdzie stali najlepsi alpiniści świata, z aparatem w ręku. Nad tobą ściana, która od 1978 roku łamie kolejne próby. To spokojniejszy, trudniej dostępny kuzyn naszych trekkingów pod Wieże Trango i na Charakusę; nasza własna ekipa Balti zajmuje się przejściem lodowca, obozami i łącznością radiową przez całą drogę.

Gdzie to jest i dlaczego wspinacze nie przestają o tym mówić

Grupa Latok to skupisko czterech efektownych skalno-lodowych szczytów w Panmah Muztagh. To podpasmo środkowego Karakorum, tuż na wschód od Ogra (Baintha Brakk) i na północ od lepiej znanych olbrzymów lodowca Baltoro. Latok I (7 145 m) jest najwyższy i ma najbogatszą historię z całej czwórki. Jego południowa strona opada na lodowiec Baintha Lukpar, dopływ Biafo – ten sam system lodowcowy, który dalej na południe przecina nasz trawers Snow Lake i Biafo-Hispar; od północy zamyka go lodowiec Choktoi, droga dojścia niemal wszystkich wypraw i trasa naszych trekkingów.

Latok I wyróżnia nie sama wysokość. Wiele szczytów Karakorum jest wyższych. Wyróżnia go grań północna: ciągła, licząca 2 500 m ściana ze skały i lodu, która zawróciła niektórych z najsilniejszych alpinistów ostatnich pięćdziesięciu lat. Wspinacze są zgodni, że to jeden z wielkich nierozwiązanych problemów alpinizmu wysokogórskiego. Dlatego ta historia przyciąga trekkerów i fotografów na Choktoi w tym samym stopniu co krajobraz.

Trasa: ze Skardu na lodowiec Choktoi, krok po kroku

Pierwszy odcinek dojścia pokrywa się z naszymi trekkingami pod Wieże Trango i do Concordii – to ta sama droga dla jeepów i pierwsze dni pieszo z Askole. Potem trasa skręca na północ, z dala od głównego szlaku Baltoro, i wspina się samotniejszym systemem lodowców. To zgrubny, przybliżony plan. Prawdziwe programy dopasowują się do pogody, kondycji grupy i dostępności tragarzy. Zawsze dokładamy dzień lub dwa rezerwy, tak jak na każdym naszym trekkingu lodowcowym.

1. Dzień 1 – ze Skardu do Askole. 7–9 godzin jazdy jeepem 4×4 dolinami Shigar i Braldu do ostatniej wioski przy drodze, gdzie zaczyna się trekking.
2. Dzień 2 – z Askole w stronę Juli. Trekking doliną rzek Braldu i Panmah tym samym szlakiem, którym idą trekkerzy na Baltoro, zanim nasza trasa odbije na północ wzdłuż rzeki Panmah.
3. Dzień 3 – na lodowiec Panmah. Pełny dzień marszu lodowcem Panmah do jego połączenia z Choktoi.
4. Dzień 4 – w górę Choktoi do Ghafoor Camp. 5–7 godzin lodowcem Choktoi do Ghafoor Camp, okolic bazy używanej przez wyprawy na Latok i Ogra, na około 4 700 m.
5. Dzień 5 – dzień w bazie. Odpoczynek, aklimatyzacja i widok: wieże Latok na wschodzie, masyw Ogra na zachodzie.
6. Dni 6–8 – powrót do Askole. Tą samą trasą w dół lodowców Choktoi i Panmah, około 3 dni, jeśli pogoda pozwoli.
7. Dzień 9 – z Askole do Skardu. Powrót jeepem do Skardu.

Ściana, która wciąż mówi nie: historia wspinaczkowa

Na Latok I po raz pierwszy weszła w 1979 roku japońska wyprawa pod kierownictwem Naokiego Takady. Zespół szczytowy tworzyli Sin’e Matsumi, Tsuneo Shigehiro i Yu Watanabe. Wyruszyli z lodowca Baintha Lukpar i filarem wyszli na grań wschodnią. To wciąż najłatwiejsza droga na szczyt, a i tak jest trudna.

Grań północna i czterdzieści lat oporu

Prawdziwa reputacja góry bierze się z grani północnej. Pierwszą próbę podjęła w 1978 roku czwórka Amerykanów: Jim Donini, Jeff Lowe, Michael Kennedy i George Lowe. Dotarli na kilka wyciągów od szczytu, zanim burza i choroba Lowe’a zmusiły ich do legendarnego odwrotu.

Przez czterdzieści lat nikt nie ukończył tej linii. W 2018 roku, w tym samym sezonie, próbowały dwa oddzielne zespoły. Rosjanie Aleksandr Gukow i Siergiej Głazunow dotarli na szczyt samej grani północnej. Głazunow jednak spadł i zginął podczas zejścia. Gukow utknął na siedem dni na biwaku na około 6 100 m, zanim dotarł do niego śmigłowiec armii pakistańskiej. Kilka tygodni później Aleš Česen, Luka Stražar i Tom Livingstone przeszli trzy czwarte grani północnej, potem trawersowali na stronę zachodnią i dokończyli drogą z 1979 roku. Stanęli na szczycie 9 sierpnia 2018 roku – było to drugie wejście na Latok I w historii, nagrodzone Złotym Czekanem (Piolet d’Or) za tamten rok. Pełna grań północna, od dołu do góry, prosto na szczyt, pozostaje jednak nieprzebyta.

Grupa Latok sąsiaduje z jednymi z największych ścian Karakorum. Oto jak cztery szczyty Latok wypadają na tle sąsiadów:

Baintha Brakk (Ogre) 7,285

Latok I 7,145

Latok II 7,108

Latok III 6,949

Latok IV 6,456 Schematycznie / w przybliżeniu – długość słupków odpowiada wysokości, nie odległości.

Kiedy jechać

Jak pozostałe trekkingi w rejonie Baltoro, lodowiec Choktoi jest realnie dostępny tylko od kwietnia do października, a najłatwiej idzie się nim w środku tego okna.

Jak trudno – uczciwie

Trekking do Ghafoor Camp nie jest techniczną wspinaczką, ale nie myśl, że jest łatwo. Od trzeciego dnia jesteś na terenie lodowcowym – przejścia związani liną, uwaga na szczeliny, obozy rozbijane na lodzie i morenie, na wysokościach do około 4 700 m. Nie ma tu wygód herbaciarni: są namioty, ekipa kuchenna i tragarze, którzy wnoszą i znoszą wszystko, tak jak na naszych trekkingach w rejonie Baltoro. Najbardziej liczą się dobra kondycja trekkingowa i wcześniejsze doświadczenie wysokogórskie. Poza tym realistyczne podejście do zimna, wiatru i długich dni bez przerwy znaczy więcej niż jakiekolwiek umiejętności techniczne.

Wspinaczka na Latok I to inna sprawa

Wspinaczka na same szczyty to zupełnie inna sprawa. Każdy szczyt grupy Latok należy do najtrudniejszych celów technicznych w Karakorum. Licz się ze stromym terenem mikstowym i długotrwałym przebywaniem na wysokości. Sama grań północna Latok I pochłonęła jedno życie i od ponad czterdziestu lat pokonuje zawodowych alpinistów. To ta sama kategoria celu co niezdobyta Lśniąca Ściana Gasherbruma IV dalej na południe, na Baltoro – słynna właśnie dlatego, że wciąż mówi nie. Dlatego każdemu, kto pyta, mówimy uczciwie: to nie jest góra dla klientów z przewodnikiem. Jeśli jesteś poważnym zespołem wspinaczkowym i myślisz o Latoku, zajmiemy się logistyką trekkingu, tragarzami i obsługą bazy. Sama wspinaczka to sprawa między tobą a górą.

Podejście ze Skardu do bazy w profilu

Oto schemat tego, jak trekking pnie się ze Skardu do bazy:

Dojazd i koszt

Zacznij w Skardu – zobacz nasz przewodnik jak dotrzeć do Skardu samolotem lub drogą – potem to ta sama droga dla jeepów do Askole, którą jedziemy na trekkingi pod Wieże Trango i do doliny Charakusa, zanim twoja grupa skręci na północ, na spokojniejszy teren. Wyceniamy indywidualnie, zamiast publikować liczbę, która dezaktualizuje się, gdy tylko zmienią się stawki tragarzy lub opłaty za pozwolenia. Napisz nam terminy i wielkość grupy, a podamy uczciwą cenę. Lokalne ręce, prawdziwe bezpieczeństwo, uczciwa cena: bez chodzenia na skróty, żeby zmieścić się w kwocie.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła i autorstwo: Wikipedia (grupa Latok); publikacje American Alpine Club (Latok I: The North Ridge; Latok I: The Second Ascent); relacje UKClimbing, Gripped Magazine i Explorersweb o wejściach na Latok I w 2018 roku. Zdjęcia: NASA (Latok-Ogre-Biafo.JPG, Karakoram_ISS.jpg – domena publiczna) i Ben Tubby (The Ogre I and II and the Ogre’s Thumb – CC BY 2.0), wszystkie za Wikimedia Commons.