Gasherbrum VI (6 979 m): ostatni niezdobyty Gasherbrum – trasa, historia i dostęp 2027

Gasherbrum VI to szczyt o wysokości 6 979 m u górnego krańca lodowca Baltoro w Gilgit-Baltistanie w Pakistanie – jedyna góra w grupie Gasherbrumów, na którą nikt nie wszedł. Stoi na grani na południe od głównego grzbietu Gasherbrumów. Dociera się tu ze Skardu jeepem do Askole, a potem przez siedem do dziewięciu dni pieszo w górę Baltoro, za Concordię. Okno wspinaczkowe jest krótkie – mniej więcej od połowy czerwca do początku września. To nie jest szczyt trekkingowy: pięć odnotowanych prób zatrzymały niemożliwa do asekuracji skała, cukrowy śnieg i zagrożenie lawinowe, a jeden wspinacz zginął na tej górze.

Wyjazdy na Baltoro prowadzimy ze Skardu z własnym zespołem Balti i powiemy ci wprost: Gasherbrum VI to nie pakiet, który sprzedajemy każdemu, kto zapyta. To niezdobyty cel klasy 7 000 m dla małego, samodzielnego zespołu, który już umie poruszać się po złym śniegu na zwartej skale, daleko od jakiejkolwiek pomocy. Naszą robotą jest doprowadzić taki zespół pod górę tak, jak trzeba: pozwolenia, tragarze, baza, jedzenie, telefon satelitarny i plan ratunkowy, który istnieje na papierze, zanim wyjedziesz ze Skardu. Jeśli jesteś tu po to, żeby poczytać o jednej z ostatnich prawdziwych nagród na Baltoro, a nie po to, żeby się na nią wspinać – też dobrze. Tę górę warto znać.

Gdzie leży Gasherbrum VI – i co naprawdę znaczy ta nazwa

Grupa Gasherbrumów leży na północno-wschodnim krańcu lodowca Baltoro, na granicy Gilgit-Baltistanu i Sinciangu. Są tu trzy z ośmiotysięczników świata – Gasherbrum I i II oraz Broad Peak, jeśli go wliczyć – a także Gasherbrum III, Lśniąca Ściana Gasherbruma IV i Gasherbrum V. Gasherbrum VI, notowany też jako Chochordin Peak, to ten cichy na końcu listy – na 35°42’30″N, 76°37’54″E, na grani biegnącej na południe od głównego grzbietu.

Usłyszysz, że Gasherbrum znaczy „lśniąca ściana”, bo słynna ściana Gasherbruma IV łapie wieczorne światło nad Concordią. Nie znaczy. Słowo pochodzi z języka balti – rgasha, piękna, i brum, góra. Piękna góra. Nasz język nazwał te szczyty na długo przed tym, zanim Survey of India nadał im w 1856 roku numery K, a Gasherbrum VI takiego numeru nigdy nie dostał: Thomas Montgomerie, namierzając pasmo z ponad 200 km, mógł wyłowić z tłumu tylko największe głowy.

Warto o tym pamiętać, patrząc na tę górę. Nie jest mało znana dlatego, że jest niska albo nudna. Jest mało znana, bo stoi za olbrzymami i bo każdy, kto przyszedł się na nią wspiąć, wrócił bez szczytu.

Gasherbrum VI na tle sąsiadów

Schemat, wartości przybliżone. Wysokości według tabeli grupy Gasherbrumów w Wikipedii; kilka z nich różni się między źródłami o parę metrów.

Podejście: ze Skardu pod samą górę

Skrótów nie ma. Idziesz tą samą drogą i tym samym lodowcem co wszyscy, którzy zmierzają do bazy pod K2 albo pod ośmiotysięczne Gasherbrumy. Gdy Nancy Hansen i Ralf Dujmovits szli na próbę w 2016 roku, zanim porządnie zobaczyli górę, zrobili pieszo ponad 100 km – z kucharzem, oficerem łącznikowym, tragarzami Balti, kilkoma osłami, ośmioma kurami i dwiema kozami. Tak wygląda wyprawa po tej stronie Baltoro.

1. Z Islamabadu do Skardu. Leć, jeśli pogoda pozwoli – to niecała godzina i jeden z najwspanialszych lotów na świecie. W przeciwnym razie czeka cię długa droga Karakorum Highway. Tak czy inaczej zaplanuj dni rezerwowe; zobacz nasz przewodnik jak dotrzeć do Skardu.
2. Skardu. Formalności z pozwoleniami, pakowanie ładunków, kontrola sprzętu, spotkanie z oficerem łącznikowym. Zwykle jeden do dwóch dni.
3. Ze Skardu do Askole autem 4×4, około 7–9 godzin wyboistą, eksponowaną drogą dla jeepów. Ostatnia wieś, ostatni sklep, ostatni zasięg komórkowy.
4. Z Askole do Jholi wzdłuż rzeki Braldu – gorąco, pyliście, długo.
5. Z Jholi do Paiju, a w polu widzenia pojawiają się grupa Trango i Paiju Peak.
6. Dzień odpoczynku w Paiju. Tragarze pieką chleb, zespół się aklimatyzuje. Nie pomijaj go – zobacz nasz przewodnik po aklimatyzacji.
7. Z Paiju do Khoburtse lub Urdukas, wejście na samo Baltoro.
8. Z Urdukas do Goro II, na otwartym lodowcu, z Gasherbrumami przed sobą.
9. Z Goro II do Concordii, gdzie pod K2 spotykają się lodowce Godwin-Austen i Górne Baltoro.
10. Z Concordii w stronę Gasherbrumów i baza na lodowcu, na około 4 800 m, na południowy zachód od szczytu.

Z bazy góra nie ma łatwej strony. Dwójka z 2016 roku znalazła drogę przez dolny lodospad do doliny na południowy zachód od szczytu, spała na 5 300 m, a potem szerokim śnieżno-lodowym kuluarem weszła do wysokiego obozu na około 6 200 m na południowo-zachodniej grani.

Pięć prób, zero wejść

Historia Gasherbruma VI jest krótka i spójna: ludzie wchodzą wysoko, a potem nie znajdują niczego, na czym można się zaasekurować.

• 1985 – sporne doniesienie. Włoska wspinaczka Maria Luisa Ercalini ogłosiła samotne wejście ścianą południowo-wschodnią. Dziś powszechnie się w nie nie wierzy.
• 1993 – Walter Hölzler, samotnie. Niemiecki alpinista wyszedł z bazy o północy i na ścianie południowo-wschodniej, liczącej około 1 700 m, dotarł na 200 m od nawisu szczytowego. Wtedy słońce przegrzało ścianę, a śnieg zaczął się zsuwać po skalnych płytach pod spodem. Zawrócił.
• 1998 – próba francuska. Nicolas Bonhomme, Jean-Paul Cache i Jean-Noël Urban poszli na tę samą ścianę z zamiarem zjazdu na nartach. Dotarli na około 6 900 m. Bonhomme’a porwała niewielka lawina. Zginął.
• 2009 – Portugalia. Paulo Roxo i Daniela Teixeira próbowali ściany północno-wschodniej i wschodniej grani od lodowca South Gasherbrum i w złych warunkach zatrzymali się 60 m poniżej grani.
• 2016 – Dujmovits i Hansen. Z siodła na 6 200 m na południowo-zachodniej grani spróbowali dwóch linii przez pas skalny powyżej. Obie skończyły się tak samo: kilka centymetrów cukrowego śniegu na zwartym, stromym marmurze bez możliwości asekuracji, gdzie nie dało się założyć nawet marnego stanowiska. Uznali ryzyko za nie do przyjęcia i zeszli.

Podsumowanie Hansen w American Alpine Journal było bezceremonialne: jedyną pozostałą opcją są lawiny, seraki i nawisy ściany północno-wschodniej, co nazwała mało apetyczną perspektywą. Dziesięć lat później nikt nie dowiódł, że się myliła.

Kiedy jechać

Sezon na Baltoro jest krótki, a dobre warunki w jego obrębie jeszcze krótsze. Próba z 2016 roku pokazała jedno: na wschodnich stokach Gasherbruma VI śnieg stawał się izotermiczny wkrótce po tym, jak około 4 rano padało na niego słońce, a noce nie były na tyle mroźne, by go związać. Wrogiem jest tu ciepło, nie zimno.

Miesiące	Warunki	Ocena
Kwiecień – maj	Głęboki śnieg nisko na lodowcu, niepewna pogoda, niechętni tragarze, droga jeepowa do Askole często wciąż udrażniana.	Za wcześnie na tę stronę Baltoro.
Czerwiec	Podejście staje się pewne, wyżej noce wciąż porządnie mrożą, po lodowcu idzie się twardziej.	Najmocniejsze okno na poważną próbę.
Lipiec	Najcieplej i najstabilniej dla ośmiotysięczników. Na Gasherbrumie VI stoki miękną w godzinę lub dwie po wschodzie słońca.	Dobrze na podejście, źle ze śniegiem powyżej 6 000 m.
Sierpień	Na początku gorąco, pod koniec chłodniej; szczeliny szeroko otwarte, po lodowcu idzie się wolniej.	Pod koniec miesiąca do zrobienia, jeśli wróci mróz.
Początek września	Wracają zimne noce, dni się skracają, pogoda zmienia się szybko.	Krótkie, ostre okno – i starannie zaplanuj zejście.
Październik – marzec	Zima. Droga, tragarze i lodowiec – wszystko staje.	Niewykonalne.

Jak to się ma do szerszego kalendarza Baltoro, przeczytasz w naszym tekście o sezonie wspinaczkowym na Baltoro.

Jak trudno, szczerze

Schemat, wartości przybliżone. Wysokości obozów według próby z 2016 roku; wysokości wsi i miejsc biwakowych to powszechnie podawane wartości, nieco różniące się między źródłami.

Kondycja. Samo podejście to dwa tygodnie dzielenia ładunków, marszu po lodowcu i zimnych nocy, zanim zacznie się jakakolwiek wspinaczka. Jeśli nie czujesz się swobodnie na trekkingu do bazy pod K2 z własnym ekwipunkiem na plecach, nie jesteś gotów na górę, która stoi za nim.

Wysokość. Baza na 4 800 m leży wyżej niż dotychczasowy osobisty rekord większości ludzi. Potrzebujesz prawdziwej aklimatyzacji i planu rotacji, nie entuzjazmu.

Teren. To tu wszyscy się zatrzymują. Próby z 1993, 1998 i 2016 roku trafiły na ten sam problem z różnych stron: stromy teren, gdzie cienki, fasetowy śnieg leży na zwartej skale i nie daje niczego do założenia stanowiska. Umiejętności w terenie mikstowym i bez możliwości asekuracji znaczą tu więcej niż pojemność płuc.

Dla kogo. Dla doświadczonych alpinistów z sezonami w Karakorum lub Himalajach za sobą, idących małym i lekkim składem, z rozsądkiem, który pozwala się wycofać. Wszyscy inni będą się lepiej bawić – naprawdę – na pętli przez Concordię i Gondogoro La.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Wszystko zaczyna się w Skardu. Leć z Islamabadu do Skardu, gdy pogoda współpracuje, albo jedź Karakorum Highway i zostaw sobie dni rezerwowe – tak czy inaczej najpierw przeczytaj, jak dotrzeć do Skardu. Stamtąd jeep do Askole, a dalej twoje własne nogi.

O cenie: wyceniamy indywidualnie, zamiast publikować kwotę, która szybko się zdezaktualizuje. Wyprawa po gasherbrumskiej stronie Baltoro zależy od wielkości zespołu, dni na górze, ładunków tragarzy, pozwolenia i royalty oraz od tego, jakiego wsparcia w bazie chcesz – a to wszystko się zmienia. Opisz nam swój wyjazd, a wycenimy go uczciwie: uczciwa cena, bez oszczędzania na przewodnikach, jedzeniu i bezpieczeństwie. To cała nasza oferta. Lokalne ręce, prawdziwe bezpieczeństwo, uczciwa cena.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ktoś wszedł na Gasherbrum VI?

Nie. To jedyny niezdobyty szczyt w grupie Gasherbrumów. Samotne wejście ogłoszone w 1985 roku przez Marię Luisę Ercalini powszechnie uznaje się za niewiarygodne, a cztery udokumentowane późniejsze próby – 1993, 1998, 2009 i 2016 – zakończyły się odwrotem poniżej szczytu.

Jaka jest dokładnie wysokość Gasherbruma VI?

Wikipedia i PeakVisor podają 6 979 m. Wspinacze i American Alpine Journal zwykle używają wartości około 7 004 m, a tabela porównawcza w samej Wikipedii pokazuje 7 001 m. Uczciwa odpowiedź: szczyt leży w granicach kilkudziesięciu metrów od kreski 7 000 m, a pomiary się nie zgadzają.

Czy mogę dojść do bazy pod Gasherbrumem VI bez wspinaczki?

Możesz przejść Baltoro do Concordii i dalej w stronę Gasherbrumów, co doprowadzi cię pod szczyt. To trekking w strefie zamkniętej, na pozwoleniu trekkingowym i NOC, które załatwia Karakoram Venture, i to poważny trekking – mniej więcej dwa tygodnie na lodowcu. Postawienie stopy na samej górze to inne pozwolenie i inny wyjazd.

Jakie pozwolenie jest potrzebne na Gasherbrum VI?

Pozwolenie wspinaczkowe z oficerem łącznikowym i opłatą za szczyt (royalty), załatwiane za pośrednictwem pakistańskich urzędów, a do tego wiza trekkingowo-wspinaczkowa zamiast turystycznej. Zarezerwuj na to miesiące.

Kiedy najlepiej podjąć próbę?

Od połowy czerwca do początku września to jedyne realne okno, a w jego obrębie lepsze są wcześniejszy i późniejszy koniec – zespół z 2016 roku zastał w pełni lata stoki mięknące w ciągu paru godzin od wschodu słońca i noce zbyt ciepłe, by znów je zmrozić.

Źródła i prawa: wysokość, wybitność i współrzędne z Wikipedii (Gasherbrum VI; Gasherbrum) i PeakVisora; historia wspinaczki za: Nancy Hansen, „Gasherbrum VI, Southwest Ridge, Attempt”, American Alpine Journal 2017, wraz z notą redakcji o próbach z 1985, 1993, 1998 i 2009 roku; etymologia balti za: H. Adams Carter, „Balti Place Names in the Karakoram”, AAJ 1975. Zdjęcia: Maria Ly (CC BY-SA 2.0); Florian Ederer (domena publiczna); Earth Science and Remote Sensing Unit, NASA Johnson Space Center (domena publiczna) – wszystkie przez Wikimedia Commons.