Passu Cones i lodowiec Batura: Tupopdan i wielki lód górnej Hunzy (2027)

Passu Cones – Tupopdan, 6 106 m (20 033 ft) – to rząd poszarpanych skalnych iglic, które wyrastają wprost znad Karakorum Highway w górnej Hunzie. Stoją około 10 km na północ od wioski Passu w Gilgit-Baltistanie w Pakistanie. Nie musisz iść na trekking, żeby je zobaczyć. Stoją nad drogą, a najlepsze ujęcia zrobisz w jedno popołudnie. Za nimi ciągnie się lodowiec Batura, długi na 57 km, jeden z najdłuższych lodowców poza obszarami polarnymi. Docierasz do niego 7–10-dniowym trekkingiem z Passu, przez letnie pastwiska Wakhi. Punkty widokowe są dostępne przez cały rok; wysokie pastwiska i trekking po lodowcu to mniej więcej czerwiec–wrzesień. To marsz na wysokości, umiarkowany do trudnego, a nie wspinaczka techniczna.

Prowadzimy to ze Skardu z własnym zespołem Balti i powiemy ci wprost. Passu leży w Hunzie, nie w Baltistanie. To więc jedna z niewielu głównych atrakcji północy, do której dojedziesz zwykłą podróżą drogową po Karakorum Highway. Bez jeepowej epopei i bez przechodzenia lodowca tylko po to, by popatrzeć. Passu Cones odwdzięczą się już za pięć minut; Batura za nimi wymaga tygodnia i mocnych nóg. Ten przewodnik uczciwie omawia oba.

Gdzie są Passu Cones i dlaczego zatrzymują ruch na drodze

Jedź na północ Karakorum Highway przez Hunzę, a gdzieś za Gulmitem zbocze doliny przed tobą rozpada się na mur ciemnych, niemal pionowych iglic. To Tupopdan – nazwa często tłumaczona jako „lśniąca ściana” – lepiej znany podróżnym jako Passu Cones lub Passu Cathedral. Grań osiąga 6 106 m. Jej północna strona wznosi się o około 1 700 m na zaledwie 1,5 km. Dlatego skała wygląda z drogi tak niewiarygodnie stromo. Żadnego dojścia pieszego: najsłynniejsze góry północnego Pakistanu to dla odmiany te, które spotykasz przy przydrożnej herbaciarni.

Wioska Passu leży w Gojalu, górnej części doliny Hunzy, mniej więcej 132 km na północny wschód od Gilgitu. Ponieważ leży przy KKH, naturalnie łączy się z resztą wyjazdu do Hunzy. To znaczy z Karimabadem, jeziorem Attabad, wiszącym mostem Hussaini kilka kilometrów na południe i jeziorem Borith przy bocznej drodze. Jeśli układasz szerszy program po północy, nasz przewodnik po Skardu i przewodnik po kwitnieniu wiśni w Hunzie omawiają pory roku i okoliczne doliny.

Tupopdan wśród olbrzymów Hunzy

Passu Cones są spektakularne, ale jak na miary Karakorum skromne. Sławę zawdzięczają kształtowi i temu, jak wyskakują znad drogi, a nie wysokości. Postaw Tupopdan obok prawdziwych olbrzymów Batura Muztagh, które stoją za Passu i wokół niego, a skala stanie się jasna. Traktuj te liczby jako stałe wysokości referencyjne ze standardowych źródeł.

Trekking po lodowcu Batura krok po kroku

Za Passu Cones zaczyna się prawdziwy kraj wypraw. Lodowiec Batura to rzeka lodu o długości około 57 km, jedna z najdłuższych poza obszarami polarnymi. Odwadnia Batura Muztagh z zachodu na wschód. Z KKH go nie widać. Idziesz do niego z Passu, podchodząc przez letnie pastwiska Wakhi. Rodziny przyprowadzają tam jaki, owce i bydło na krótkie zielone miesiące. Podane niżej wartości są przybliżone i zmieniają się z roku na rok wraz z lodem i pogodą.

1. Start w Passu (dzień 1): wychodzisz z wioski (~2 500 m) i podchodzisz powyżej czoła lodowca. Trasa często prowadzi przez osadę Yunzbin, na morenę boczną.
2. Na lód i przez lodowiec do Yashpirt: wybierasz linię przez pokryty gruzem lodowiec albo wzdłuż niego, do letniego pastwiska Yashpirt (~3 300–3 400 m). To klasyczny pierwszy obóz, kilka godzin marszu po nierównym terenie.

Na górne pastwiska

3. Górne pastwiska (1–2 dni): idziesz dalej lewym orograficznie brzegiem lodowca ku wyższym łąkom i osadom pasterskim. Nad tobą otwierają się ściana Batury i Passu Sar.
4. Punkty widokowe nad lodowcem (~3 800–4 000 m): podchodzisz do wysokiego punktu nad wielkim strumieniem lodu i jego dopływami – dla większości trekkerów to miejsce powrotu.
5. Powrót: te same pastwiska w odwrotnej kolejności do Passu, zwykle szybciej. Całość trwa mniej więcej 7–10 dni, zależnie od tego, jak wysoko i jak wolno idziesz.

Widok, lód i pastwiska Wakhi

W Passu z gór spływają dwa wielkie lodowce. Jeden to długa Batura za Passu Cones. Drugi to bardziej stromy i poszczelinowany lodowiec Passu tuż przy wiosce, który schodzi niemal do drogi. Wielu podróżnych idzie godzinę czy dwie na dolny lodowiec Passu albo w górę do jeziora Borith po klasyczny widok. Pełny trekking po Baturze na pastwiska to większe zobowiązanie. Tam nagrodą nie jest jedno zdjęcie ze szczytu, lecz żywy alpejski świat. Kamienne szałasy pasterskie, pasące się jaki, kanały z wodą z topnienia i rodziny Wakhi, których letnie życie wciąż toczy się przy tym lodzie.

To łagodniejsza wysokość niż u olbrzymów Baltoro, ale to prawdziwy teren górski. Jeśli chcesz potem pójść wyżej w tym samym zakątku Karakorum, naturalnym następnym krokiem są trekking do bazy pod Rakaposhi i trekking nad jezioro Rush w sąsiednim Nagarze, a nasze zestawienie najlepszych trekkingów w Pakistanie układa je w kolejności.

Kiedy jechać

Do Passu można przyjechać na dwa bardzo różne sposoby. Pierwszy to szybki postój przy KKH dla Passu Cones, możliwy przez większą część roku. Drugi to trekking po lodowcu, z krótkim letnim oknem jak w całym wysokim Karakorum. Oto uczciwy opis miesiąc po miesiącu.

Okno	Warunki	Ocena
Kwiecień – maj	Wiosna na KKH; kwitnienie w Hunzie, w dobre dni czyste Passu Cones, ale pastwiska wciąż pod śniegiem.	Świetnie na Passu Cones, wcześnie na trekking
Czerwiec – sierpień	Najcieplej i najstabilniej; zielone pastwiska, pasterze na górze, trekking po lodowcu w pełnym sezonie.	Najlepiej – sezon trekkingowy
Wrzesień	Rześko, czysto, coraz mniej ludzi; pastwiska pustoszeją, ale wciąż da się po nich chodzić, wspaniałe światło na Passu Cones.	Znakomicie, zwłaszcza pod koniec
Październik – marzec	Zimno; najpierw jesienne kolory, potem zima. Passu Cones pod śniegiem potrafią zachwycić, ale trekking jest zamknięty.	Tylko przy drodze

Jesień, od połowy września, to dla wielu fotografów ulubiona pora – złote topole pod czarnymi iglicami. Żeby dobrać czas na cały region i dobrze rozegrać wysokość przed trekkingiem, przeczytaj nasz przewodnik po aklimatyzacji.

Jak trudno, szczerze

Wyjaśnij sobie, po które Passu przyjeżdżasz. Zobaczenie Passu Cones nie wymaga wysiłku – postój przy drodze, krótki spacer do punktu widokowego, zdjęcia i herbata. Godzinny marsz na dolny lodowiec Passu albo w górę do jeziora Borith to łatwa jednodniowa wycieczka dla każdego w rozsądnej formie. Pełny trekking po lodowcu Batura to zupełnie co innego: umiarkowany do trudnego, z luźną moreną, marszem po lodowcu, długimi dniami i obozami powyżej 3 300 m. Nie potrzebujesz umiejętności wspinaczki technicznej, ale potrzebujesz prawdziwej kondycji górskiej, porządnych butów i przewodnika, który czyta lód. Przyjedź przygotowany – nasza lista sprzętu na Karakorum obejmuje dokładnie to, czego wymagają pastwiska i lodowiec.

Pozwolenia, dojazd i koszt

Jak dotrzeć do Passu

Jak na warunki północnego Pakistanu dojazd to najłatwiejsza część: Passu leży przy Karakorum Highway, dojeżdża się drogą przez Hunzę z Gilgitu, bez jeepowej mordęgi do początku szlaku – idziesz prosto z wioski. Większość podróżnych leci z Islamabadu do Gilgitu lub Skardu i jedzie dalej samochodem albo wybiera długą trasę lądową po KKH. Nasz przewodnik o tym, jak dostać się do Skardu, omawia wybór między lotem a drogą, który dotyczy całej północy.

Co do kosztów: wyceniamy indywidualnie, zamiast publikować liczbę, która dezaktualizuje się, gdy tylko zmienią się ceny paliwa lub opłaty za pozwolenia. Obiecujemy uczciwą cenę bez oszczędzania na przewodnikach, jedzeniu czy bezpieczeństwie – powiedz, czy chcesz podróż drogową po Hunzie z Passu Cones, kilka dni na lodowcach Passu i Batura czy pełny trekking na pastwiska, podaj terminy i wielkość grupy, a dostaniesz jasną wycenę. Nasz zespół pochodzi z tych dolin; rezerwujesz ludzi, którzy naprawdę chodzą po tym lodzie.

Możesz stanąć pod Passu Cones w tym sezonie. Czwarty dzień naszej 7-dniowej wycieczki po dolinie Hunzy to cały dzień w Gojalu – Attabad łodzią, Gulmit, most Hussaini i Passu Cones – od 860 $ za osobę, z kierowcą-przewodnikiem po KKH, hotelami i posiłkami.

Borith w jeden dzień z Karimabadu. Nasza jednodniowa wycieczka Eagle’s Nest o wschodzie słońca i jezioro Borith zaczyna się od wschodu słońca nad Rakaposhi z Duikar, a potem prowadzi na północ obok Attabadu do jeziora Borith pod lodowcem Passu, od 65 $ za osobę.

Dwa trekkingi z Passu. Trekking po lodowcu Batura to ten długi i niższy: osiem dni z Hunzy przez Yunzbin, Yashpirt i Guchesham, dwa przejścia lodowca na linie, od 1 280 $ za osobę. Trekking na łąki Patundas to ten krótki i wyższy: sześć dni przez lodowiec Passu na łąki na około 4 100 m naprzeciw Shispare, od 990 $.

Najczęściej zadawane pytania

Jak wysokie są Passu Cones i gdzie leżą?

Passu Cones, właściwie Tupopdan, osiągają 6 106 m (20 033 ft). Stoją w Batura Muztagh w Karakorum, około 10 km na północ od wioski Passu w Gojalu (górna Hunza), w Gilgit-Baltistanie, tuż przy Karakorum Highway, mniej więcej 132 km na północny wschód od Gilgitu.

Czy muszę iść na trekking, żeby zobaczyć Passu Cones?

Nie. Passu Cones wznoszą się tuż nad Karakorum Highway, więc możesz je zobaczyć i sfotografować z drogi i pobliskich punktów widokowych w Passu bez żadnego trekkingu. Wielodniowy marsz dotyczy lodowca Batura i letnich pastwisk za nimi.

Jak długi jest trekking po lodowcu Batura i jak trudny?

Trekking z Passu przez pastwiska Wakhi do punktów widokowych nad lodowcem Batura trwa mniej więcej 7–10 dni i jest umiarkowany do trudnego: luźna morena, marsz po lodowcu i obozy na około 3 300–3 400 m, ale bez wspinaczki technicznej. Potrzebujesz dobrej kondycji górskiej i przewodnika, który zna drogę przez lód.

Kiedy najlepiej odwiedzić Passu?

Passu Cones widać przez większą część roku, a w jesiennym świetle od połowy września zachwycają. Trekking po lodowcu Batura i wysokie pastwiska to mniej więcej czerwiec–wrzesień, przy czym czerwiec–sierpień są najstabilniejsze. Zima zamyka trekking, ale z drogi Passu Cones pod śniegiem potrafią wyglądać spektakularnie.

Jak długi jest lodowiec Batura?

Lodowiec Batura ma około 57 km długości i jest jednym z najdłuższych lodowców poza obszarami polarnymi. Odwadnia Batura Muztagh, podgrupę Karakorum ze szczytami Batura Sar (7 795 m) i Passu Sar (7 478 m).

Źródła i autorstwo: wysokość Tupopdanu (6 106 m), położenie, dane o północnej ścianie i pierwsze wejście (Andy Cave i John Stevenson, 6 lipca 1987); długość lodowca Batura (~57 km) i szczyty Batura Muztagh (Batura Sar 7 795 m, Passu Sar 7 478 m); wioska Passu i geografia Gojalu, most Hussaini i odległości – Wikipedia i standardowe źródła. Czasy trekkingu, wysokości obozów i sezony są przybliżone i zmieniają się z roku na rok. Zdjęcia: Obaid Ahmed (CC BY-SA 4.0), Muhammad Ashar (CC BY-SA 4.0) i Zubair Ahmad Nagra (CC BY-SA 4.0), wszystkie z Wikimedia Commons.