Praqpa Ri (7 134 m): niezdobyty siedmiotysięcznik tuż obok K2 – trasa, historia i dostęp 2027

Praqpa Ri, zapisywana też Praqpa Kangri, to góra o wysokości 7 134 m w Baltoro Muztagh, w Gilgit-Baltistanie. Stoi nieco ponad dwa kilometry na południe od Skil Brum, krótki marsz lodowcem na zachód od K2. Jej główny wierzchołek nigdy nie został zdobyty. Zespoły docierają tu ze Skardu jeepem do Askole, a potem sześć do ośmiu dni pieszo w górę lodowca Baltoro. Jedyne realne okno to okres od połowy czerwca do początku września. Dwie udokumentowane próby na główny wierzchołek zakończyły się odwrotem, wyższa z nich na około 6 300 m. Tymczasem para Chilijczyków osiągnęła w 2017 roku niższy wierzchołek południowy.

Działamy na Baltoro ze Skardu z własnym zespołem Balti i powiemy ci wprost. Praqpa Ri to nie wyjazd z półki. To niezdobyty siedmiotysięcznik dla małego, samodzielnego zespołu. Musisz umieć poruszać się w głębokim śniegu i po stromym lodzie, daleko od jakiejkolwiek pomocy. Dwa zespoły, które szły na główny wierzchołek, należały do najbardziej doświadczonych. Naszą robotą jest porządnie postawić zespół u stóp góry. To oznacza pozwolenia, tragarzy, bazę, jedzenie, telefon satelitarny i plan ewakuacji spisany, zanim ktokolwiek wyjedzie ze Skardu. Jesteś tu, żeby poczytać o jednej z ostatnich białych plam nad Baltoro, a nie żeby na nią wejść? To też w porządku. Tę górę warto znać.

Gdzie leży Praqpa Ri i dlaczego nigdy o niej nie słyszałeś

Stań na Concordii i obróć się na północ. Lodowiec Godwin-Austen biegnie od ciebie w stronę K2, a Broad Peak masz po prawej. Praqpa Ri leży po drugiej stronie tego korytarza, z tyłu i na zachód, za ramieniem K2. To rozległa śnieżna góra. Z jej wschodniego zbocza spływa lodowiec Savoia, a poniżej, od południa, kryje się mały lodowiec Khal Khal. Góra leży około 2,3 km na południe od Skil Brum, w tym samym splocie grani co Skyang Kangri.

To położenie tłumaczy anonimowość. Praqpa Ri to góra 7 000-metrowa w cieniu drugiej góry świata. Ma skromną wybitność. W rezultacie księgi rekordów traktują ją jako satelitę, a nie osobny szczyt. Przez stulecie każdy zespół wspinaczkowy, który ją mijał, zmierzał do celu słynniejszego. Nikt nie patrzył w bok.

Jak wypada na tle sąsiadów

Dwa podejścia: Savoia od północy, Khal Khal od południa

Wszystko zaczyna się tak samo – od długiego marszu, który trekkerzy znają z trekkingu do bazy pod K2. Oba podejścia rozchodzą się na Concordii. Ralf Dujmovits i Nancy Hansen poszli na górę w 2016 roku lodowcem Savoia od północy. Później zasugerowali, że łatwiejszą linią jest lodowiec Khal Khal od południa. Chilijczycy skorzystali z tej rady rok później. Oto jak w praktyce wygląda próba od południa, na podstawie tego, co naprawdę zrobił zespół z 2017 roku:

1. Ze Skardu do Askole – około siedmiu do dziewięciu godzin samochodem 4×4 przez wąwóz Braldu.
2. Z Askole do Paiju – dwa dni wzdłuż rzeki do czoła Baltoro.
3. Z Paiju do Urdukas – na lodowiec, obok grupy Trango; pierwsze prawdziwe dni na lodzie.
4. Z Urdukas przez Goro II na Concordię – dwa dni moreny i lodu do skrzyżowania na około 4 691 m.
5. Z Concordii do bazy pod Broad Peakiem – mniej więcej pół dnia w górę lodowca Godwin-Austen. Łącznie sześć dni z Askole w przypadku Chilijczyków.
6. Do doliny Khal Khal – dwa dni w górę lodowca, z wysuniętym obozem w połowie drogi, na przełęcz na około 5 600 m u stóp południowej grani.
7. Aklimatyzacja – zespół z 2017 roku wykorzystał do tego Norit Peak (6 270 m) obok przełęczy, zanim zwrócił się ku Praqpa Ri.
8. Południowa grań – pola śnieżne i lód do obozu górnego na około 6 300 m, potem długie brnięcie w głębokim śniegu na wierzchołek południowy.

Trzy wyprawy, jeden wierzchołek – i nie był to główny

Pierwsza odnotowana próba przypadła na 2016 rok. Kanadyjka Nancy Hansen i Niemiec Ralf Dujmovits spędzili w górach dwa miesiące. Poszli na Praqpa Ri wschodnio-południowo-wschodnią granią od lodowca Savoia i dotarli na około 6 300 m, po czym zły śnieg kazał im zejść. Wspinaczkę Hansen wsparł grant Shipton-Tilman pod trafnym tytułem Hiding in Plain Sight: Unclimbed Summits in the Karakorum.

W 2017 roku trzej Chilijczycy – Andrés Bosch, Alejandro Mora i Armando Montero – przyszli od południa. Po aklimatyzacji nową drogą na Norit Peak Bosch i Mora przez trzy dni wspinali się południową granią od przełęczy na 5 600 m. Najpierw krótki wyciąg mikstowy. Potem 300 m pól śnieżnych o nachyleniu 50–70 stopni, przeciętych trzema pionowymi szczelinami brzeżnymi. Na koniec 300 m dobrego lodu na ostrą, eksponowaną grań. Głęboki śnieg zatrzymał ich o 20:00 pod serakiem po szesnastu godzinach wspinaczki. Na wierzchołek południowy weszli o 10:00 16 lipca, przy psującej się już pogodzie. Do bazy wrócili 19 lipca, po dziewięciu dniach poza nią. Ich droga ma wycenę TD+, 1 500 m, M3, 50–90 stopni.

W 2021 roku Simon Messner i Martin Sieberer próbowali wejść na wierzchołek środkowy i dwukrotnie zatrzymały ich warunki śnieżne na około 6 000 m. Messner wrócił do domu, mówiąc mniej o szczycie niż o stanie góry: strome stoki gotowe do zejścia lawin i okna pogodowe coraz trudniejsze do odczytania w ocieplającym się paśmie. To ocena czynnego wspinacza, jak wygląda dziś Karakorum, i warto potraktować ją poważnie.

Kiedy jechać

Miesiące	Warunki	Ocena
Kwiecień – połowa maja	Na Baltoro wciąż leży zimowy śnieg; górny lodowiec to ciężka praca dla tragarzy, a rzeki są nieprzewidywalne.	Za wcześnie na górę.
Koniec maja – połowa czerwca	Lodowiec się otwiera. Zimne noce, dobry mróz, ale wysoko na górze dużo śniegu.	Dobrze na podejście; zwykle wcześnie na wspinaczkę.
Połowa czerwca – lipiec	Główne okno w Karakorum. Najdłuższe stabilne okresy, najbardziej sprzyjający śnieg.	Realne okno na próbę.
Sierpień	Wciąż można się wspinać, ale granica zera jest wysoko; mokry śnieg, spadające kamienie i stoki mięknące w ciągu kilku godzin od wschodu słońca.	Wykonalne – uważaj na odwilż.
Wrzesień	Zimniej, krótsze dni, pierwsze jesienne opady śniegu. Trekkingi na Baltoro odbywają się jeszcze w tym miesiącu.	Koniec sezonu wypraw.
Październik – marzec	Zima na Baltoro.	Zamknięte.

Schemat jest ten sam, który opisujemy w przewodniku po sezonie wspinaczkowym na Baltoro. Praqpa Ri ma jeden dodatkowy haczyk: obie nieudane próby pokonała jakość śniegu, a nie burze, więc sama stabilna prognoza nie wystarczy. Potrzebujesz zimnych nocy, nie tylko czystych.

Jak jest trudno, szczerze

Na tyle trudna, że dwa mocne zespoły wróciły do domu bez niej. W drodze na główny wierzchołek nikt nie dotarł wyżej niż na około 6 300 m.

To nie jest techniczny pokaz w stylu Gasherbruma VI czy ścian Trango. Trudność jest inna, a pod pewnymi względami gorsza: długie stoki śnieżne o nachyleniu od 50 do 70 stopni, pionowe szczeliny brzeżne, granie z nawisami i górne partie, w których głęboki, niezwiązany śnieg trzyma się do późna w sezonie. Droga z 2017 roku osiągnęła TD+ z terenem mikstowym M3 i odcinkami do 90 stopni na południowej grani, a to był ten łatwiejszy wierzchołek. Dodaj wysokość, dwa tygodnie marszu lodowcem tylko po to, by dotrzeć na miejsce, i bazę oddaloną o dni od drogi.

W praktyce: to cel dla zespołu, który swobodnie prowadzi po stromym alpejskim lodzie i mikście na wysokości, potrafi przeprowadzić autoratownictwo na lodowcu i podjąć decyzję o odwrocie. Solidna aklimatyzacja nie jest opcjonalna – zanim zaplanujesz harmonogram, przeczytaj nasz przewodnik po aklimatyzacji. Jeśli jeszcze nie jesteś na tym poziomie, uczciwa rada brzmi: najpierw przejdź Baltoro i obejrzyj tę górę z Concordii.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Wszystko zaczyna się w Skardu. Leć z Islamabadu do Skardu, gdy pogoda pozwoli, albo jedź Karakorum Highway i zaplanuj dni rezerwowe – oba warianty opisuje nasz przewodnik jak dostać się do Skardu. Ze Skardu jeepem do Askole, a dalej na własnych nogach.

O cenie: wolimy wycenę indywidualną niż publikowanie liczby, która szybko się zdezaktualizuje. Cena wyprawy po tej stronie Baltoro zależy od wielkości zespołu, liczby dni na górze, ładunków tragarzy, pozwolenia i opłaty za szczyt (royalty) oraz tego, jakiego wsparcia w bazie chcesz – a wszystko to się zmienia. Opisz nam kształt swojego wyjazdu, a wycenimy go uczciwie: uczciwa cena, bez oszczędzania na przewodnikach, jedzeniu i bezpieczeństwie. Lokalne ręce, prawdziwe bezpieczeństwo, uczciwa cena.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ktoś wszedł na Praqpa Ri?

Nie na główny wierzchołek. Figuruje na liście niezdobytych szczytów 7 000 m na świecie. Na wierzchołek południowy pierwsi weszli 16 lipca 2017 Chilijczycy Andrés Bosch i Alejandro Mora południową granią, a wierzchołek północny, 7 096 m, także pozostaje niezdobyty.

Jak wysoka jest Praqpa Ri?

Wikipedia i Peakbagger podają dla głównego wierzchołka 7 134 m; wspinacze, którzy na niej byli, podawali dla wierzchołka środkowego 7 156 m. Uczciwa odpowiedź: nieco ponad 7 100 m, a pomiary nie są w pełni zgodne.

Czy mogę zobaczyć Praqpa Ri bez wspinaczki?

Tak. Przejdź Baltoro na Concordię i dalej lodowcem Godwin-Austen w stronę bazy pod K2, a będziesz w jej dolinie. To trekking w strefie zamkniętej, trwający około dwóch tygodni, i to poważny; wymaga pozwolenia trekkingowego i NOC, które załatwia Karakoram Venture, ale nie pozwolenia wspinaczkowego.

Jakiego pozwolenia potrzebuję na Praqpa Ri?

Pozwolenia wspinaczkowego z oficerem łącznikowym i opłatą za szczyt (royalty), załatwianego za pośrednictwem władz Pakistanu, a także wizy trekkingowo-wspinaczkowej zamiast turystycznej. Obowiązują też zasady i opłaty Parku Narodowego Centralnego Karakorum. Zarezerwuj na to kilka miesięcy.

Kiedy najlepiej podjąć próbę?

Jedyne realne okno to okres od połowy czerwca do początku września, a jego najmocniejsza część to połowa czerwca i lipiec. Ponieważ obie próby na główny wierzchołek zatrzymała jakość śniegu, a nie burze, zimne noce znaczą tyle samo co czyste dni.

Źródła i atrybucja: wysokości, współrzędne i status niezdobytego szczytu według Wikipedii (Praqpa Kangri; Highest unclimbed mountain) i Peakbaggera; próba z 2016 roku według Nancy Hansen, American Alpine Journal 2017, oraz Deutsche Welle; chilijskie wejście na wierzchołek południowy z 2017 roku i droga na Norit Peak według PlanetMountain, 16 sierpnia 2017; próba z 2021 roku według Simona Messnera, American Alpine Journal 2022, oraz Explorersweb. Zdjęcia: Zacharie Grossen (CC BY-SA 4.0); Earth Science and Remote Sensing Unit, NASA Johnson Space Center (domena publiczna); Vittorio Sella (domena publiczna); Shikari7 (CC BY-SA 3.0) – wszystkie z Wikimedia Commons.