PL
العربية
Deutsch
English
Español
Français
Italiano
РусскийLink Sar to szczyt o wysokości 7 041 m w paśmie Masherbrum w pakistańskim Karakorum. Stoi na podkowie skały i lodu łączącej K6 i K7, wokół górnej części lodowca Charakusa. Góra leży w dystrykcie Ghanche, nad doliną Hushe. Aż do 6 sierpnia 2019 roku była jedną z najwyższych niezdobytych gór na Ziemi. Tego dnia na szczycie stanęli Mark Richey, Steve Swenson, Chris Wright i Graham Zimmerman. Ich sześciodniowy atak ścianą południowo-wschodnią o wysokości 3 400 m przyniósł im Złoty Czekan (Piolet d’Or) 2020. Zwykli trekkerzy nie wchodzą na Link Sar. Mogą za to dojść nad Charakusę, mniej więcej 7 do 10 dni ze Skardu, i stanąć pod nim. Sezon to koniec czerwca do początku września; trekking jest wymagający, a góra tylko dla ekspertów.
Działamy w tej dolinie ze Skardu, z własnym zespołem Balti, i od pierwszej linijki powiemy ci wprost: Link Sar to nie szczyt, który się rezerwuje. Zanim zespół z 2019 roku wszedł na górę, osiem wypraw poniosło porażkę. To, co robimy – dobrze i często – to trekking na Charakusę. Zajmujemy się też logistyką baz dla poważnych zespołów alpejskich. Takie zespoły przyjeżdżają z własnym pozwoleniem, własnym sprzętem i uczciwą oceną tej ściany. Wszystko poniżej jest napisane dla obu grup.
Link Sar: najważniejsze informacje
- Link Sar ma 7 041 m i leży w podpaśmie Masherbrum w Karakorum, między górną częścią lodowca Charakusa a lodowcem Kaberi.
- Stoi na podkowie łączącej K6 (7 282 m) i K7 (6 934 m), nad doliną Hushe w dystrykcie Ghanche.
- Pierwsze wejście: 6 sierpnia 2019, Richey, Swenson, Wright i Zimmerman, ścianą południowo-wschodnią. Nagrodzone Złotym Czekanem (Piolet d’Or) w 2020 roku.
- Na boczny wierzchołek, Link Sar West (6 938 m), weszli w 2015 roku Jon Griffith i Andy Houseman ścianą północno-zachodnią.
- Dla trekkerów realnym celem jest baza na Charakusie (około 4 100 m) – około 7–10 dni ze Skardu, tam i z powrotem.
- Sezon: koniec czerwca – początek września. Dojazd jeepem ze Skardu przez Khaplu do Hushe, dalej pieszo.
Gdzie leży Link Sar i dlaczego prawie nikogo na nim nie było
Dojdź do końca lodowca Charakusa, a staniesz w pierścieniu granitu i lodu. Z jednej strony K7, z drugiej K6, a między nimi szeroka, opancerzona lodem góra, której większość gości nie potrafi nazwać. To Link Sar. Jego druga strona opada ku lodowcowi Kaberi i w tym cały problem. Wschodnie podejścia leżą blisko spornej linii między Pakistanem a Indiami. Dlatego przez dziesięciolecia po prostu nie wydawano pozwoleń.
Historia wspinaczkowa Link Sar
Historia jest krótka, bo dostęp był zamknięty. Japońskie zespoły próbowały w połowie lat 70. Steve Swenson dostał pozwolenie na wschodnią stronę w 2001 roku i poczynił niewielkie postępy; przez następną dekadę każdy wniosek o powrót odrzucano. W 2011 roku Jon Griffith zaczął rozpracowywać zachodnią stronę. W 2015 roku on i Andy Houseman przeszli ścianę północno-zachodnią na Link Sar West, 6 938 m. Zatrzymali się tam, kilometr przed głównym szczytem, z powodu choroby i zamykającego się okna pogodowego. W 2017 roku Swenson wrócił z Zimmermanem i Wrightem. W paskudnej pogodzie dotarli do około 5 900 m na ścianie południowo-zachodniej. Wywieźli jednak to, co najważniejsze: linię, która ich zdaniem była do przejścia.
Była do przejścia w 2019 roku. Richey, Swenson, Wright i Zimmerman pokonali ścianę południowo-wschodnią o wysokości 3 400 m między 31 lipca a 8 sierpnia. Podejście z wysuniętej bazy zajęło sześć dni. Przeczekali burzę trwającą ponad 36 godzin i przeżyli 35-metrowy lot prowadzącego w dniu ataku szczytowego. Na szczycie stanęli 6 sierpnia. Jury Złotych Czekanów (Piolets d’Or) wyróżniło to wejście rok później. Jeśli chcesz relacji z pierwszej ręki, przeczytaj raport zespołu w American Alpine Journal – jest uczciwszy niż wszystko, co napisze dla ciebie jakiekolwiek biuro podróży.
Droga dojścia: ze Skardu na Charakusę, krok po kroku
To trekking, który naprawdę prowadzimy. To marsz po morenie i lodowcu, a nie wspinaczka, ale teren jest odludny, a ostatnia droga kończy się daleko poniżej bazy.
- Dzień 1 – Skardu (około 2 500 m). Przylot lub przyjazd, kontrola sprzętu, pozwolenia i zakupy jedzenia na bazarze. Zobacz nasz przewodnik, jak dotrzeć do Skardu.
- Dzień 2 – ze Skardu do Hushe jeepem. Doliną Shyok przez Khaplu, potem w górę doliny Hushe, obok Kanday, do wioski Hushe (około 3 050 m). Długi dzień na kiepskiej drodze.
- Dzień 3 – z Hushe do Saicho. Krótki, celowo spokojny pierwszy dzień marszu dnem doliny do obozu wśród wierzb. Dobrze dla nóg i dla aklimatyzacji.
- Dzień 4 – z Saicho do bazy na Charakusie (około 4 100 m). Na morenę, wzdłuż lodowca i do amfiteatru pod K7, Link Sarem i K6.
- Dzień 5 – aklimatyzacja i punkty widokowe. Jednodniowe wypady w dolinę ablacyjną i w stronę Naisar, skąd widać całą podkowę.
- Dni 6–7 – eksploracja górnego lodowca. Opcjonalne wyższe obozy lub wypad w stronę Kaberi, jeśli pozwolą pogoda i kondycja zespołu.
- Dni 8–10 – powrót. Z powrotem do Hushe, jeepem do Khaplu lub Skardu, dzień rezerwy na pogodę i loty.
Ile trwa trekking na Charakusę
Sprawne, dobrze zaaklimatyzowane grupy robią to w siedem dni. My zwykle planujemy dziesięć. Bo w Karakorum dzień rezerwy to różnica między dobrym wyjazdem a pogonią za samolotem.
Co naprawdę tam widać
Charakusa to najpiękniejszy granitowy amfiteatr w Baltistanie i nic mu nie dorównuje. K7 wznosi się czystą piramidą, K6 dźwiga śnieg, a Link Sar stoi między nimi, szerszy i bardziej lodowy od obu, bardziej twierdza niż iglica. W dole doliny widok zamyka Masherbrum. Jeśli szedłeś na Baltoro, to doświadczenie odwrotne: żadnej kolejki wypraw, żadnych poręczówek, a w obozie często tylko twój zespół i pasterze.
Wspinacze przyjeżdżają tu dla skały. Dolina karmi trudny alpinizm od dziesięcioleci i sąsiaduje z doliną Nangma przy Kanday – pakistańskim Yosemite – oraz ze stroną Laila Peak w Hushe. Trekkerzy, którzy chcą tego samego granitu bez zobowiązań lodowcowych, zwykle wybierają nasz trekking doliną Charakusa albo marsz do bazy pod Masherbrum.
Kiedy jechać
| Miesiące | Warunki | Ocena |
|---|---|---|
| Kwiecień – maj | Głęboki śnieg na morenie, niestabilny lodowiec, droga do Hushe po zimie wciąż w strzępach. | Za wcześnie na Charakusę. |
| Koniec czerwca | Granica śniegu się podnosi, rzeki wzbierają od roztopów, obozy się otwierają. | Do zrobienia, licz się z mokrymi stopami. |
| Lipiec – sierpień | Najcieplejsze i najsuchsze okno; sezon wspinaczkowy w Karakorum. Także najbardziej ruchliwe i najgorętsze na dojściu. | Najlepszy okres ogółem – i okno alpejskie. |
| Początek września | Chłodniejsze, czystsze powietrze, niewiele ludzi, pierwsze zimne noce. | Świetnie na fotografię i trekking. |
| Koniec września – październik | Silne mrozy, krótkie dni, burze szybko zamykają wysokie partie. | Tylko dla doświadczonych, samowystarczalnych zespołów. |
Więcej o całym regionie w naszym przewodniku po sezonach w Gilgit-Baltistanie.
Jak jest trudno – szczerze
Dla trekkerów: marsz do bazy na Charakusie jest bardzo wymagający, ale nietechniczny. Potrzebujesz 5–7 godzin marszu dziennie z małym plecakiem, pewnego kroku na luźnej morenie i odporności na zimne noce na około 4 100 m. Za Hushe nie ma herbaciarni, zasięgu ani sklepu. Zanim cokolwiek zarezerwujesz, przeczytaj nasz przewodnik po aklimatyzacji.
Dla wspinaczy: sam Link Sar jest tylko dla ekspertów i nie będziemy udawać, że jest inaczej. Linia z 2019 roku to mikstowa ściana o wysokości 3 400 m, przebyta stylem kapsułowym przez czterech z najbardziej doświadczonych żyjących alpinistów Karakorum, po dwóch wcześniejszych wyprawach rozpoznawczych tych samych ludzi. Każdy, kto się za nią bierze, potrzebuje pełnego pozwolenia wspinaczkowego, poważnego CV i planu ratunkowego, który naprawdę skalkulował. Jeśli poprosisz nas o wejście z przewodnikiem na Link Sar, odmówimy i wyjaśnimy dlaczego.
Bezpieczeństwo – prawdziwe ryzyko
Ta dolina jest odludna. Najbliższy większy szpital jest w Skardu, długi dzień jazdy jeepem poza końcem drogi. Ewakuacja śmigłowcem zależy od pogody, zezwolenia i światła dziennego, więc nigdy nie jest gwarantowana. Prawdziwe zagrożenia to choroba wysokościowa przy szybkim dojściu, spadające kamienie i szczeliny na lodowcu oraz przeprawy przez rzeki w czasie letnich roztopów. Każdy wyjazd Karakoram Venture na Charakusę ma telefon satelitarny i apteczkę z właściwymi lekami na wysokość. Każdy ma też konkretny plan ewakuacji, z naszymi kontaktami w Skardu i sprawdzonymi kanałami ewakuacji śmigłowcem w regionie. Wymagamy również ubezpieczenia obejmującego trekking wysokogórski i ewakuację – zobacz nasz przewodnik po ubezpieczeniach. Tanie biura po cichu na tym oszczędzają. My to wymieniamy, bo właśnie za to płacisz.
Pozwolenia i dostęp
Trekking do bazy na Charakusie mieści się w strefie otwartej, więc nie wymaga pozwolenia wspinaczkowego. Obowiązuje jednak lokalna rejestracja. Zasady po stronie Hushe mogą się też nagle zaostrzyć, ponieważ wschodnie podejścia leżą blisko spornej linii. Wspinaczka na Link Sar lub dowolny szczyt podkowy to inna sprawa. Wymaga pełnego pozwolenia wspinaczkowego od właściwego urzędu pakistańskiego, załatwionego z dużym wyprzedzeniem, z oficerem łącznikowym. Pozwolenia po stronie Kaberi były w przeszłości trudne lub niemożliwe do uzyskania. Każdy gość z zagranicy potrzebuje też właściwej wizy pakistańskiej: trekkerzy i wspinacze powinni składać wniosek w kategorii trekkingowo-wspinaczkowej, a nie zwykłej turystycznej. Nasz przewodnik po wizach do Pakistanu dla trekkerów przeprowadzi cię przez to krok po kroku. Pozwolenia, rejestrację i oficera łącznikowego dla naszych grup załatwiamy sami.
Jak dojechać i ile to kosztuje
Leć z Islamabadu do Skardu, gdy pogoda na to pozwala – to szybka opcja, zależna od pogody – albo przyjedź lądem Karakorum Highway, z dniami rezerwy. Ze Skardu to dzień jazdy jeepem doliną Shyok przez Khaplu i w górę do Hushe, gdzie droga się kończy, a marsz zaczyna.
Cenę ustalamy indywidualnie, zamiast publikować liczbę, która dezaktualizuje się, gdy tylko zmienią się stawki tragarzy lub opłaty za pozwolenia. Podaj nam terminy, wielkość grupy i czy chcesz trekkingu, czy pełnej obsługi bazy dla zespołu wspinaczkowego, a wyślemy ci wyceniony program bez ukrytych pozycji. Uczciwa cena, bez cięcia kosztów – przewodnicy, jedzenie i sprzęt bezpieczeństwa to ostatnie miejsca, na których byśmy oszczędzali.
Najczęściej zadawane pytania
Jak wysoki jest Link Sar?
Link Sar ma 7 041 m. Stoi w podpaśmie Masherbrum w Karakorum, na podkowiastej grani łączącej K6 (7 282 m) i K7 (6 934 m) wokół górnej części lodowca Charakusa.
Kto i kiedy dokonał pierwszego wejścia na Link Sar?
Mark Richey, Steve Swenson, Chris Wright i Graham Zimmerman stanęli na szczycie 6 sierpnia 2019 roku, pokonując ścianę południowo-wschodnią o wysokości 3 400 m między 31 lipca a 8 sierpnia. Wejście otrzymało Złoty Czekan (Piolet d’Or) w 2020 roku. Na Link Sar West (6 938 m) weszli osobno w 2015 roku Jon Griffith i Andy Houseman.
Czy mogę dojść do bazy pod Link Sarem?
Możesz dojść do bazy na lodowcu Charakusa, na około 4 100 m, pod K7, Link Sarem i K6. To standardowy cel trekkingowy, około 7–10 dni tam i z powrotem ze Skardu. Wyżej na górze zaczyna się techniczny teren alpejski, a nie trekking.
Czy potrzebuję pozwolenia na Charakusę?
Trekking na Charakusie mieści się w strefie otwartej, więc pozwolenie wspinaczkowe nie jest potrzebne, ale obowiązuje lokalna rejestracja, a zasady dostępu mogą się zmieniać. Wspinaczka na dowolny szczyt w tym rejonie, w tym Link Sar, wymaga pełnego pozwolenia wspinaczkowego i oficera łącznikowego. Wszyscy goście z zagranicy potrzebują pakistańskiej wizy kategorii trekkingowo-wspinaczkowej.
Kiedy najlepiej iść na trekking w dolinie Hushe?
Od końca czerwca do początku września. Lipiec i sierpień są najcieplejsze i najsuchsze oraz pokrywają się z sezonem wspinaczkowym w Karakorum; początek września przynosi chłodniejsze, czystsze powietrze i mniej ludzi. Poza tym oknem śnieg, wezbrane rzeki i burze czynią dojście zawodnym.
Podaj nam terminy i wielkość grupy, a odeślemy ci prawdziwy program – trekking albo obsługa bazy dla wyprawy. Napisz na WhatsAppie +92 312 9921574 lub mailem na info@karakoramventure.com.
Mamy siedzibę w Skardu. Nasi przewodnicy, kucharze i pracownicy wysokościowi to Baltowie z tych dolin – masz do czynienia z zespołem, który idzie z tobą, a nie z pośrednikiem. Lokalne ręce, prawdziwe bezpieczeństwo, uczciwa cena.
Źródła i autorstwo: wysokości, historia wspinaczkowa i szczegóły pierwszego wejścia według Wikipedii (Link Sar), American Alpine Journal (Swenson i Zimmerman, „Synergy”, AAJ 2020; Houseman, AAJ 2016) oraz listy wyróżnionych wejść Piolets d’Or 2020. Gdy źródła nieco różnią się co do wysokości, podajemy wartość najczęściej cytowaną. Zdjęcia: Guilhem Vellut (CC BY 2.0), Zafaryaab (CC BY-SA 4.0), Moskenes (CC BY 4.0) i Flicks by Rizwan (CC BY-SA 3.0), wszystkie za Wikimedia Commons.