Shipton Spire (około 5 885 m): ukryta wielka ściana nad lodowcem Trango

Shipton Spire to granitowa wieża o wysokości niecałych 6 000 m, stojąca w bocznej dolinie lodowca Trango, nad Baltoro, w Gilgit-Baltistanie w Pakistanie. Publikowane wysokości wahają się od około 5 850 m do 5 885 m, a „American Alpine Journal” podawał 19 700 ft, więc traktuj tę liczbę jako przybliżoną. Południowo-wschodnia ściana wyrasta z lodu na mniej więcej 1 300 m pionowego granitu, blisko dwa razy tyle co ściana Bezimiennej Wieży. Baza leży około trzech dni marszu od Askole, na mniej więcej 4 400 m, sezon trwa od czerwca do września, a to trudny, techniczny big wall, nie trekking.

Prowadzimy trekkingi i wyprawy ze Skardu własnym zespołem Balti i w tej sprawie powiemy ci wprost. Shipton Spire to nie pakiet do zarezerwowania ze strony. To ściana dla wspinaczy z prawdziwym bigwallowym dorobkiem, a dojście jest najłatwiejszą częścią. Dobrze zrobimy wszystko poniżej pierwszego wyciągu: jeepy ze Skardu, tragarzy z Askole, bazę na łące pod Uli Biaho Tower, jedzenie, telefon satelitarny i plan ewakuacji. Jeśli chcesz tylko popatrzeć, a nie się wspinać, powiedz, a poprowadzimy cię na Baltoro, skąd cały ten horyzont zobaczysz ze szlaku.

Gdzie w grupie Trango stoi Shipton Spire

Gdzie leży Shipton Spire i dlaczego prawie nikt go nie widział

Idąc Baltoro od Askole, Wieże Trango widzisz wiele godzin, zanim do nich dojdziesz. Shipton Spire tak się nie zapowiada. Stoi z boku głównej sceny, w górze lodowca Trango, nad spotkaniem północnego i południowego lodowca Hainablak, ukryty w bocznej dolinie, do której szlak Baltoro nigdy nie wchodzi. Tylko dlatego szczyt pozostał anonimowy do końca lat 80.: z drogi, którą chodzą wszyscy, po prostu go nie widać.

Nazwę dostał okrężną drogą. Amerykański wspinacz Greg Collum wypatrzył iglicę na fotografii w książce brytyjskiego odkrywcy Erica Shiptona i ruszył jej szukać, a robocza nazwa się przyjęła. Sam Shipton badał i przemierzał te strony w latach 30. Szczytu noszącego jego nazwisko nikt formalnie nie ochrzcił, po prostu tak zaczęli go nazywać wspinacze. Na polskich mapach zachodniego Baltoro Mustagh figuruje jako Hainablak Central Tower, a Hainablak East Tower i bezimienna formacja, którą wspinacze zwą Cat’s Ears, stoją po drugiej stronie lodowca względem bazy.

Skalą należy do tej samej rodziny co sąsiedzi, ale nie jest największy. Great Trango Tower ma 6 286 m, Bezimienna Wieża 6 239 m, Uli Biaho Tower 6 109 m, a Lobsang Spire 5 707 m. Marsz pod Shipton wynagradza nie wysokość, lecz nieprzerwany płat czystego granitu, wyrastający niemal wprost z lodowca.

Podejście krok po kroku

Każda wyprawa po tej stronie Baltoro Muztagh zaczyna się tak samo, tą samą drogą dla jeepów i tymi samymi trzema pierwszymi etapami szlaku Baltoro. To etapy, których używamy, z wysokościami, którymi się posługujemy. Traktuj je jako powszechnie podawane wartości przybliżone, a nie zmierzone punkty.

1. Z Islamabadu do Skardu (około 2 500 m). Lecisz, gdy pogoda pozwala, jedziesz, gdy nie. W obu wypadkach planujemy dni zapasu – zobacz nasze opcje dojazdu do Skardu.
2. Ze Skardu do Askole (około 3 000 m), od 6 do 9 godzin samochodem 4×4. Przez Shigar i wąwóz Braldu do ostatniej wioski przy drodze. W Askole najmuje się tragarzy i tu kończy się droga.
3. Z Askole do Jholi (około 3 250 m), od 5 do 6 godzin. Przez czoło lodowca Biafo i wzdłuż rzeki Braldu.
4. Z Jholi do Paiju (około 3 460 m), od 6 do 7 godzin. Ostatnie drzewa, ostatnia bieżąca woda i pierwszy pełny widok na ściany Paiju Peak i granit przed tobą.

Na lodowiec Trango i do bazy

5. Z Paiju do bazy (około 4 400 m). Schodzisz z głównego Baltoro i wychodzisz na lodowiec Trango, do bazy na łące pod Uli Biaho Tower. Stamtąd mniej więcej dwie godziny po lodowcu pod Shipton Spire.
6. Wynoszenie sprzętu i aklimatyzacja. Kilka dni noszenia worków transportowych pod ścianę, aż ciało nadąży. Wspinaczka na tej ścianie zaczyna się na około 4 570 m i kończy blisko 5 885 m, a to wysoko jak na trudną wspinaczkę skalną.
7. Ściana. Normalna taktyka to styl kapsułowy z portaledge’ami. Opisane przejścia zajmowały na ścianie od kilku dni do dwóch tygodni.
8. Powrót tą samą drogą. W dół lodowcem Trango do Paiju, Jholi i Askole, potem jeepami do Skardu.

Ściana i wspinacze, którzy na niej byli

Shipton Spire ma krótką, dobrze udokumentowaną historię wspinaczkową i warto ją znać przed przyjazdem, bo dokładnie mówi, z jakim terenem masz do czynienia.

Pierwsze wejście nastąpiło w 1996 roku, wśród wspinaczy był Greg Child; czy ta próba sięgnęła prawdziwego wierzchołka, spierają się do dziś. W 1997 roku Jared Ogden i Mark Synnott przeszli Ship of Fools na ścianie wschodniej, linię 1 300 m o wycenie VI 5.11 A2 WI6, i to tę drogę większość ludzi ma na myśli, mówiąc o wspinaniu na Shipton. W lipcu 1998 roku Steph Davis, Kennan Harvey i Seth Shaw dokonali trzeciego wejścia nową linią na ścianie południowo-wschodniej, Inshallah (VII 5.12 A1, 4 300 ft), stając na szczycie 25 lipca po dwunastu dniach wspinaczki i czternastu dniach na górze. Nazwali ją od ulubionego słowa swojego kucharza, Ghulama.

Trudne nowe linie, które przyszły później

Od tamtej pory ściana stale, choć po trochu, zyskuje trudne nowe linie: Akelarre (VI 5.10d A4, 1 150 m), zespół baskijski w 2000 roku, Women and Chalk (VI 5.13b, 1 150 m) w 2001, The Khanadan Buttress (VI 5.11 C1, 1 300 m) na ścianie południowej, McMahon i Wharton w 2002, oraz Knocking on Heaven’s Door (5.11d A4, 17 wyciągów), zespół słowacki w 2004 – droga, która, jak kilka prób tutaj, zatrzymała się przed szczytem.

Ten wzorzec ma znaczenie. Sporo poważnych zespołów na tej ścianie nie doszło na szczyt, a powody się powtarzają. Spadające kamienie, woda płynąca rysami i zamykające się okna pogodowe. Jeśli chcesz granitu tej samej jakości przy mniejszym zaangażowaniu, rozsądną alternatywą są ściany doliny Nangma od strony Kanday.

Kiedy jechać

Sezon wspinaczkowy na Baltoro jest krótki. Lód i śnieg zamykają dojście z obu jego stron, a w środku ta sama czysta pogoda, która pozwala się wspinać, luzuje też kamienie na ścianach.

Miesiące	Warunki na lodowcu Trango	Ocena
Listopad–marzec	Głęboka zima. Droga dla jeepów do Askole zawodna, dojście lodowcem ciężkie od śniegu, temperatury na ścianie bezlitosne.	Nie w ofercie
Kwiecień–maj	Dojście się otwiera, na dolnym lodowcu wciąż śnieg, zimne noce, niestabilna pogoda. Wyprawy raczej dochodzą, niż się wspinają.	Tylko dojście i aklimatyzacja
Czerwiec	Zaczyna się właściwy sezon. Rysy wciąż trzymają lód i wodę z topnienia, co jest źródłem wody, ale i problemem na mokrych wyciągach.	Dobrze, ale z zimnymi palcami
Lipiec–sierpień	Najcieplej, najsuszej, historyczne okno niemal wszystkich przejść tutaj. Także okres największej ilości spadających kamieni i popołudniowej wody z topnienia.	Najlepiej – i najtłoczniej
Wrzesień	Chłodniej, stabilniej, mniej topnienia, krótsze dni. Dobra pogoda wspinaczkowa dla zespołu, który jest już zaaklimatyzowany.	Bardzo dobrze
Październik	Nadchodzi zimno, przychodzą burze, tragarze zaczynają opuszczać Baltoro.	Na granicy

Jak to jest trudne – szczerze

Wolimy stracić rezerwację, niż sprzedać ci tę ścianę jako coś, czym nie jest.

Technicznie najłatwiejsza linia tutaj jest trudniejsza niż najtrudniejsza droga większości ludzi w domu. Każda wytyczona droga oznacza wielodniową wspinaczkę hakową lub trudną klasyczną w zakresie 5.11–5.13, systemy bigwallowe, worki transportowe, portaledge’e i umiejętność autoratownictwa. Potrzebujesz wcześniejszego doświadczenia w big wallach, a nie tylko wspinaczkowego.

Na wysokości wspinaczka zaczyna się około 4 570 m, a kończy blisko 5 885 m. Trudna wspinaczka skalna na takiej wysokości to inny sport. Regeneracja jest powolna, precyzja ruchów znika, a wyciąg wygodny na poziomie morza staje się walką. Przygotuj porządny plan aklimatyzacji – nasz opisuje przewodnik po aklimatyzacji wysokościowej.

Na dojściu sam marsz jest umiarkowany: trzy dni szlakiem doliną i lodowcem, dla sprawnych trekkerów w rozsądnej formie, ten sam teren co pierwsze etapy trekkingu do bazy pod K2. Ciężka fizyczna praca to późniejsze wynoszenie sprzętu na lodowiec Trango.

Obiektywnie to niebezpieczny kawał skały. Japoński solista Ryuji Taniguchi zginął na ścianie w 1996 roku, a kolejne zespoły obrywały spadającymi kamieniami – jeden ze słowackich wspinaczy został w 2004 roku ciężko ranny na dwunastym wyciągu i trzeba go było opuścić ze ściany. Wybór drogi na tej ścianie to najpierw decyzja o kamieniach, a dopiero potem o wspinaniu.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Lecisz z Islamabadu do Skardu albo jedziesz. Lot trwa godzinę i jest lepszy, gdy pogoda współpracuje; droga jest długa, widowiskowa i niezawodna w sposób, w jaki lot nie jest, dlatego niezależnie od wyboru planujemy dni zapasu po obu stronach. Ze Skardu to dzień samochodem 4×4 przez Shigar i wąwóz Braldu do Askole, a od Askole już tragarze i twoje nogi.

O cenie rozmawiamy indywidualnie, zamiast publikować kwotę, która szybko się dezaktualizuje. Wyprawę tutaj wyceniamy według wielkości zespołu, liczby dni na ścianie, ładunków dla tragarzy, kosztów oficera łącznikowego i pozwolenia oraz zakresu obsługi bazy, którą nam powierzysz – a to wszystko się zmienia. Podaj swój zespół, daty i drogę, a policzymy to porządnie. Obiecujemy to, co na takiej ścianie naprawdę ważne: uczciwą cenę, bez oszczędzania na przewodnikach, jedzeniu i bezpieczeństwie. Wolimy namówić cię na tańszy cel, niż sprzedać ci tanią wyprawę na tę ścianę.

Najczęściej zadawane pytania

Jaką wysokość ma Shipton Spire?

Niecałe 6 000 m. Najczęściej podaje się około 5 885 m, ale inne źródła mówią 5 850 m lub 5 852 m, a „American Alpine Journal” podał 19 700 ft. Nie ma jednej powszechnie przyjętej zmierzonej wartości, więc każdą liczbę, którą zobaczysz, także naszą, traktuj jako przybliżoną.

Gdzie leży Shipton Spire?

W Baltoro Muztagh w Karakorum Centralnym, w Gilgit-Baltistanie w Pakistanie. Stoi nad zbiegiem północnego i południowego lodowca Hainablak, w bocznej dolinie lodowca Trango, tuż za Wieżami Trango. Nie widać go z głównego szlaku Baltoro, dlatego do końca lat 80. wspinacze go nie znali.

Czy mogę iść trekkingiem do bazy pod Shipton Spire bez wspinaczki?

Tak. Baza leży na około 4 400 m na lodowcu Trango pod Uli Biaho Tower, mniej więcej trzy dni marszu od Askole, a dojście pasuje sprawnym trekkerom. To spokojna alternatywa dla głównej trasy Baltoro, z całym horyzontem Trango na widoku. Powiedz, jeśli tego chcesz, a zaplanujemy to jako trekking, z porządnymi etapami aklimatyzacyjnymi zamiast harmonogramu wyprawy.

Kto dokonał pierwszego wejścia na Shipton Spire?

Pierwsze wejście nastąpiło w 1996 roku, wśród wspinaczy był Greg Child, a od tamtej pory trwa spór, czy sięgnęło prawdziwego wierzchołka. Najbardziej znaną drogę, Ship of Fools (VI 5.11 A2 WI6, około 1 300 m) na ścianie wschodniej, przeszli w 1997 roku Jared Ogden i Mark Synnott. Trzecim wejściem, a zarazem pierwszym nową linią na ścianie południowo-wschodniej, była Inshallah w lipcu 1998 roku: Steph Davis, Kennan Harvey i Seth Shaw.

Jakiego pozwolenia potrzebuję na Shipton Spire?

Pozwolenia wspinaczkowego od rządu Pakistanu z oficerem łącznikowym, bo to cel wspinaczkowy, a nie trekking w strefie otwartej, oraz wizy trekkingowo-wspinaczkowej (Trekking and Mountaineering) zamiast turystycznej. Załatwianie trwa miesiącami, a opłaty i przepisy się zmieniają, więc zacznij wcześnie i przed rezerwacją lotów potwierdź z nami aktualne wymagania.

Źródła i autorstwo: nazwy dróg, wyceny, daty i szczegóły pierwszych wejść pochodzą z „American Alpine Journal” (Steph Davis, „Shipton Spire, Free as Can Be in the Pakistan Karakoram”, AAJ 1999, oraz raporty o grupie Trango z lat 1997, 2000, 2002 i 2005) i z notatek wspinaczkowych „Alpinist” o Shipton Spire autorstwa Vladimira Linka; wysokości sąsiednich szczytów z haseł Wikipedii o Wieżach Trango, Uli Biaho i Lobsang Spire; etapy dojścia i wysokości obozów ze sprawdzonych programów Baltoro.

Zdjęcia: Trango Towers and Cathedrals – Black Zero, CC BY 2.0; Trango Group – Kogo, CC BY-SA 2.0; Light over Trangos – Muhammadbinmasood, CC BY-SA 4.0; Braldu River – Zacharie Grossen, CC BY-SA 4.0; wszystkie z Wikimedia Commons. Żadne z tych zdjęć nie pokazuje samego Shipton Spire, dla którego nie znaleźliśmy fotografii na wolnej licencji. Pokazują grupę Trango i dojście, za którym stoi, i tak są podpisane. Wysokości to powszechnie podawane wartości przybliżone, a przepisy, opłaty i rozkłady lotów się zmieniają, więc przed rezerwacją potwierdź z nami aktualne informacje.