Muchu Chhish (7 453 m): najwyższy niezdobyty szczyt Karakorum, do 2024 roku

Muchu Chhish to szczyt o wysokości 7 453 m w Batura Muztagh, najbardziej wysuniętej na zachód podgrupie Karakorum, nad lodowcem Batura w Gojal, w Górnej Hunzie. Przez lata była najwyższą niezdobytą górą na Ziemi, która rzeczywiście była dostępna dla wspinaczy – aż trzyosobowy czeski zespół stanął na wierzchołku 5 lipca 2024 roku po sześciodniowej wspinaczce bez tlenu z butli. Podchodzi się do niej z Passu przy Karakorum Highway, wspina w oknie od czerwca do sierpnia, a jest to poważny, techniczny cel wyprawowy – nie szczyt trekkingowy.

Działamy w Gilgit-Baltistanie z własnym zespołem i w tej sprawie powiemy ci wprost. Muchu Chhish to nie góra, którą rezerwujesz, bo spodobało ci się zdjęcie. Pozostawała niezdobyta przez dziesięciolecia nie dlatego, że nikt jej nie zauważył, ale dlatego, że stronę północną zagradza lodospad, a jedyna rozsądna linia pożycza grań od sąsiada. Większość czytających tę stronę więcej zyska, stojąc pod Murem Batury niż na nim – i to jest świetny wyjazd sam w sobie. Ale jeśli jesteście zespołem wspinaczkowym szukającym prawdziwego celu w Karakorum, niemal bez ruchu, oto uczciwy obraz.

Gdzie leży Muchu Chhish i dlaczego pozostała niezdobyta

Batura Muztagh to zachodni kraniec Karakorum, od Chalt w dolinie Bar po Kampir Dior w Kurumbar. Jej wysokie partie to jeden długi mur siedmiotysięczników nad lodowcem Batura, jednym z najdłuższych lodowców poza obszarami polarnymi. Batura Sar o wysokości 7 795 m to najwyższy punkt pasma. Muchu Chhish stoi na tym samym murze, a lodowiec opływa ją od północy.

Dwie rzeczy trzymały ją z dala od list zdobytych szczytów. Po pierwsze geografia: Muchu Chhish nie ma własnej wyraźnej grani ani na północ, ani na południe, a podejście od północy jest niemal nie do przebycia z powodu lodospadu. Zespoły muszą więc wspiąć się granią południową Batury VI (7 462 m), szczytu leżącego tuż na zachód, i trawersować. Po drugie papiery i odludzie: to zakątek Gojal bez komercyjnego szlaku, bez schronisk, bez własnej infrastruktury ratunkowej, daleko od wszystkiego.

Wybitność mówi wszystko bez ogródek. Muchu Chhish wznosi się tylko 263 m nad łączącą ją przełęczą. Według ścisłych reguł stosowanych przy listach niezależnych gór ledwie kwalifikuje się jako osobny szczyt – i właśnie dlatego tak długo przetrwała jako „najwyższy niezdobyty szczyt dostępny dla wspinaczy”, podczas gdy naprawdę niezależne olbrzymy w pobliżu odhaczono dziesiątki lat temu.

Droga krok po kroku

Na tej górze nie ma drogi komercyjnej. Poniżej zarys wyprawy na podstawie udanych i niemal udanych prób – to nie stały program, bo liczba dni zależy od zespołu, śniegu i okna pogodowego.

1. Z Islamabadu do Gilgitu lub Hunzy. Samolotem albo samochodem przez Karakorum Highway. W obu przypadkach zaplanuj dni rezerwowe; loty w góry bywają odwoływane.
2. W górę KKH do Passu w Gojal. Passu to koniec drogi przed Baturą. Ostatni sklep, ostatni pewny zasięg, ostatnie wygodne łóżko.
3. Marsz wzdłuż lodowca Batura. Podejście prowadzi doliną lodowca na zachód, z tragarzami, do bazy pod południowym zboczem muru Batury.
4. Rotacje aklimatyzacyjne. Na tej wysokości nie podlegają dyskusji. Zobacz nasz przewodnik po aklimatyzacji, jak to układamy.
5. Grań południowa Batury VI. Linia na grań główną. Polscy wspinacze przeszli ją po raz pierwszy w 1983 roku, z użyciem poręczówek, przy pierwszym wejściu na Baturę V i VI.
6. Trawers granią główną na zachód do szczytu. Z nawisami, eksponowany – i to z jego powodu zespoły tyle razy zawracały.
7. Zejście i powrót do Passu. Schodzenie granią z nawisami po wielodniowym ataku to najbardziej niebezpieczna część wyjazdu. Zaplanuj na nie rezerwę.

Historia: cztery dekady odwrotów

Lista jest krótka, a każda pozycja to odwrót – aż do ostatniej.

• 1983 – Polska wyprawa pokonuje grań południową Batury VI z poręczówkami, dokonując pierwszych wejść na Baturę V (7 531 m) i Baturę VI (7 462 m). Muchu Chhish pozostaje nietknięta.
• 1999 – Hiszpański zespół dociera do 6 650 m na grani południowej i tam się zatrzymuje.
• 2020 – Trzyosobową czeską wyprawę, w której są Pavel Kořínek i Pavel Bém, zatrzymuje pogoda.
• 2021 – Ci sami wspinacze wracają; na grani jest za dużo śniegu.
• 2023 – Czeska próba kończy się odwrotem około 250 m poniżej szczytu.
• 5 lipca 2024 – Zdeněk Hák, Radoslav Groh i Jaroslav Bánský docierają na szczyt o 10:20 rano, po sześciu dniach w górę, bez tlenu z butli. Najwyższy niezdobyty szczyt Karakorum wreszcie zostaje zdobyty.

Przeczytaj tę listę jeszcze raz, zanim cokolwiek zaplanujesz. Dwieście pięćdziesiąt metrów od celu, po tygodniach pracy, i to laureat Złotego Czekana (Piolet d’Or). Taki standard wyznacza ta góra.

Kiedy jechać

Miesiące	Warunki	Ocena
Marzec–maj	Głęboki zimowy śnieg wciąż leży na grani; niestabilnie, zimno, krótkie użyteczne okna.	Nie.
Czerwiec	Początek sezonu. Warunki na lodowcu się poprawiają, grań często wciąż mocno obciążona.	Możliwy – dobry na aklimatyzację i zaopatrzenie obozów.
Lipiec	Główne okno. Pierwsze wejście w 2024 roku przypadło na 5 lipca.	Najlepszy.
Sierpień	Ciepło, nisko więcej topnienia i spadających kamieni, pogoda wciąż do pracy.	Dobry.
Od września	Zimno szybko wraca, dni się skracają, nadchodzą burze.	Koniec sezonu.

Szerszy obraz regionu znajdziesz w naszym przewodniku po Gilgit-Baltistanie pora roku po porze roku.

Jak trudno, szczerze

Na tyle trudna, że trwało to czterdzieści lat i wymagało powtarzanych prób bardzo mocnych alpinistów. To techniczny cel w stylu alpejskim na grani z nawisami, powyżej 7 400 m, bez stałej infrastruktury, bez innych zespołów na górze, które przetarłyby szlak lub pomogły w złej godzinie, z zejściem równie poważnym jak wspinaczka.

Czego szukamy w zespole: wcześniejszego doświadczenia na 7 000 m, solidnej pracy z liną, umiejętności autoratownictwa i ratownictwa szczelinowego, prawdziwej odporności na zimno i dyscypliny, by zawrócić. Kondycja ma znaczenie, ale osąd znaczy więcej. Jeśli nie byłeś jeszcze na 7 000 m, najpierw zrób Shispare Sar, Passu Sar albo Bojohagur Duanasir I – a jeśli chcesz zobaczyć tę krainę bez wspinaczki, wysłalibyśmy cię na trekking na przełęcz Shimshal.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Z Islamabadu do Gilgitu samolotem albo długą drogą przez Karakorum Highway, potem na północ przez Hunzę do Passu w Gojal. Od Passu to już lodowiec i tragarze.

Wyceniamy indywidualnie, zamiast podawać kwotę, która zdezaktualizuje się w tygodniu, gdy zmienią się opłaty za pozwolenia lub stawki tragarzy. Podaj wielkość zespołu, terminy i to, co chcesz, żeby było niesione, a zbudujemy kosztorys pozycja po pozycji, żebyś widział dokładnie, za co płacisz. Uczciwa cena, bez cięcia kosztów – i powiemy wprost, jeśli uznamy, że ten cel nie pasuje do twojego zespołu, zamiast przyjąć rezerwację.

Najczęściej zadawane pytania

Jak wysoka jest Muchu Chhish?

7 453 m (24 452 stopy). Stoi w podgrupie Batura Muztagh w Karakorum, nad lodowcem Batura w Gojal, Górna Hunza, Gilgit-Baltistan.

Czy Muchu Chhish została zdobyta?

Tak. Pierwszego wejścia dokonał 5 lipca 2024 roku czeski zespół: Zdeněk Hák, Radoslav Groh i Jaroslav Bánský, po sześciodniowej wspinaczce bez tlenu z butli. Wcześniej był to najwyższy niezdobyty szczyt Karakorum i najwyższa niezdobyta góra dostępna dla wspinaczy.

Dlaczego tak długo pozostawała niezdobyta?

Strona północna jest niemal nie do przebycia z powodu lodospadu, a szczyt nie ma własnej wyraźnej grani, więc zespoły muszą wspiąć się granią południową sąsiedniej Batury VI (7 462 m) i trawersować. Dodaj odludzie, pozwolenia i pogodę, a próby z lat 1999, 2020, 2021 i 2023 zakończyły się odwrotem – ta z 2023 roku zaledwie 250 m poniżej szczytu.

Czy potrzebuję pozwolenia na wspinaczkę na Muchu Chhish?

Tak. Potrzebne jest pozwolenie wspinaczkowe i oficer łącznikowy, załatwiane z wielomiesięcznym wyprzedzeniem, a także pakistańska wiza trekkingowo-wspinaczkowa (Trekking and Mountaineering) zamiast turystycznej. Wymagane jest ubezpieczenie obejmujące wspinaczkę wysokogórską i ewakuację śmigłowcem.

Kiedy najlepiej podjąć próbę?

Od czerwca do sierpnia, a głównym oknem jest lipiec – pierwsze wejście przypadło na 5 lipca. Wcześniej w roku grań jest mocno obciążona śniegiem; od września pogoda się załamuje.

Źródła i atrybucja: wysokość, wybitność, droga i szczegóły pierwszego wejścia według Wikipedii (Muchu Chhish; Batura Muztagh), Peakbaggera, publikacji American Alpine Club i relacji Explorersweb o pierwszym wejściu z 2024 roku. Zdjęcia: dolina Batura nad Passu i widok w głąb doliny Batura – Sultanalipassu, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; lodowiec Batura – Aazur, domena publiczna, Wikimedia Commons. Dane są przybliżone tam, gdzie źródła się różnią.