Passu Sar (7 478 m): olbrzym Batura Muztagh zdobyty zaledwie kilka razy – trasa, historia i przewodnik 2027

Passu Sar to szczyt o wysokości 7 478 m (24 534 stóp) w Batura Muztagh, najbardziej wysuniętej na zachód podgrupie Karakorum. Wznosi się nad wioską Passu w górnej Hunzie, w Gilgit-Baltistanie. To najwyższy punkt masywu Passu, położony około 7 km na wschód od Batura Sar (7 795 m), na tej samej głównej grani. Wyprawy odbywają się w krótkim karakorumskim lecie, mniej więcej od czerwca do sierpnia, a podejście prowadzi pieszo w górę lodowca Batura od Karakorum Highway. To poważny technicznie, rzadko zdobywany siedmiotysięcznik – nie pierwszy cel wysokogórski.

Prowadzimy wyjazdy ze Skardu i Gilgitu z własnym zespołem Balti i Wakhi i powiemy ci wprost: Passu Sar to nie góra, którą rezerwuje się, bo ładnie wyszła na zdjęciu. W ciągu pół wieku weszło na nią zaledwie kilka zespołów. Nie ma tu drogi komercyjnej, nie ma poręczówek, nie ma kolejki. Jest za to długie podejście lodowcem, skomplikowany teren poprzecinany szczelinami i grań szczytowa, która zawróciła więcej zespołów, niż przepuściła. Jeśli tego szukasz, czytaj dalej. Jeśli chcesz swój pierwszy wielki szczyt, przeczytaj raczej nasz przewodnik po Spantiku – to samo powiemy ci na WhatsAppie.

Gdzie leży Passu Sar i dlaczego ma znaczenie

Jedź na północ z Gilgitu Karakorum Highway, a za Gulmitem dolina się zwęża. W Passu droga biegnie pod ścianą lodu i skały, którą większość podróżnych fotografuje, nie poznając nigdy jej nazwy. Poszarpane iglice przy drodze to Passu Cones (Tupopdan) – te z każdego pakistańskiego plakatu turystycznego. Passu Sar to szczyt za nimi i nad nimi: większy, cichszy i znacznie trudniej dostępny.

Zamyka wschodni kraniec masywu Passu, do którego należy też Passu Diar (Passu East). Za nim lodowiec Batura biegnie 57 km na zachód – to jeden z najdłuższych lodowców poza obszarami polarnymi – i oddziela grupy Passu i Batura od właściwej doliny Hunzy. To kraj Wakhi w Gojalu, a nie Baltistan Baltów, i tak dobieramy ludzi: miejscowi tragarze wysokościowi Wakhi z Passu i Shimshalu, którzy znają ten lód, pracują razem z naszym zespołem logistycznym ze Skardu.

Ta góra ma znaczenie przez to, czym nie jest. Nie ma jej na żadnej komercyjnej trasie siedmiotysięczników. Przy wybitności 647 m wygląda jak wysoki punkt na długiej grani, a nie samotna piramida – i właśnie dlatego pomijano ją, gdy zespoły stały w kolejkach gdzie indziej. Jeśli czytałeś nasze przewodniki po Batura Sar i Shispare Sar, Passu Sar to trzeci róg tego samego, rzadko odwiedzanego trójkąta.

Szczyty Batura Muztagh według wysokości

Droga krok po kroku

Na Passu Sar nie ma standardowej, wytyczonej linii. Poniżej znajdziesz nasz orientacyjny plan – kształt, jaki przybiera współczesna próba, a nie drogę z przewodnika. Obozy przesuwają się zależnie od warunków i każdy uczciwy organizator powie ci to samo.

1. Z Islamabadu do Gilgitu lub Skardu – samolotem albo Karakorum Highway. Czasy przejazdu i dni rezerwowe znajdziesz w naszym przewodniku po KKH.
2. Z Gilgitu do wioski Passu drogą KKH, około 2 500 m. Dzień odpoczynku, kontrola pozwoleń, podział ładunków z tragarzami.
3. Z Passu do czoła lodowca Batura – krótki dzień marszu na lód.
4. W górę lodowca do bazy, zwykle na około 4 200–4 400 m, przez dwa do trzech dni marszu, zależnie od ładunku i stopnia topnienia.
5. Rotacje aklimatyzacyjne – wynoszenie sprzętu, noc wyżej, zejście. Obóz 1 w okolicy 5 300 m, obóz 2 w okolicy 6 200 m na górnym lodowcu i stokach.
6. Obóz górny w okolicy 6 800 m, potem długi dzień ataku szczytowego granią na 7 478 m i zejście tą samą linią.

Zaplanuj pełne okno wyprawowe, nie ciasne. Pogoda po stronie Batury psuje się szybko, a w przeciwieństwie do Baltoro nie ma tu strumienia innych zespołów, które przetrą ci szlak. Zanim przyjmiesz jakikolwiek harmonogram rotacji, przeczytaj nasz przewodnik po aklimatyzacji.

Schematyczny profil wysokościowy

Sporne pierwsze wejście

Dokumentacja Passu Sar jest wyjątkowo mętna i wolimy przedstawić ją uczciwie, niż wybrać zgrabniejszą wersję.

Według jednej relacji na szczyt weszła w 1978 roku wspólna wyprawa japońsko-pakistańska – wyprawa, która kosztowała życie japońskiego wspinacza Toshio Takahashiego; wpadł do szczeliny na dolnym lodowcu, na wysokości około 5 800 m. Druga wersja, zapisana w American Alpine Journal, datuje pierwsze wejście na 7 sierpnia 1994, gdy na szczyt dotarł niemiecki zespół: Max Wallner, Dirk Naumann, Ralf Lehmann i Volker Wurnig – i, co niezwykłe, zjechał na nartach. Wallner złożył relację pod nazwą Pasu I. AAJ zawiera też notatkę z 2002 roku o nieudanej próbie.

Wynikają z tego dwie rzeczy. Po pierwsze, ta góra widziała naprawdę garstkę odwiedzających. Po drugie, nie ufaj stronie organizatora, która z pewnością siebie podaje jedną datę pierwszego wejścia i nie wspomina o rozbieżności. A skoro już o tym mowa: szczyt bywa reklamowany jako „Passu Peak, 7 284 m”. Wartość 7 478 m to ta, którą dla Passu Sar podają standardowe źródła referencyjne. Zanim zapłacisz, zapytaj nas, o który szczyt naprawdę chodzi w danym programie.

Kiedy jechać

Jeśli masz elastyczne terminy, zanim kupisz bilety, przeczytaj nasz przewodnik po sezonach w Gilgit-Baltistanie.

Jak trudno, szczerze

Trudne. Nie modnie trudne – naprawdę trudne, tak jak trudne bywają góry, na które nikt nie chodzi.

Wysokość. Szczyt 7 478 m oznacza tygodnie rotacji i realne ryzyko choroby wysokościowej. Nie zabieramy klientów na tę górę bez wcześniejszego sukcesu powyżej 6 500 m, najlepiej na siedmiotysięczniku.

Teren. Podejście to marsz lodowcem z ryzykiem szczelin od samego początku – śmiertelny wypadek z 1978 roku zdarzył się na 5 800 m na dolnym lodzie, nie w pobliżu szczytu. Powyżej bazy spodziewaj się śniegu i terenu mieszanego, marszu na linie przez cały czas i samodzielnego szukania drogi.

Kondycja. Musisz umieć nieść ciężki plecak na wysokości, dzień po dniu, i pod koniec dnia wciąż podejmować dobre decyzje. Forma z biegów górskich to nie to samo.

Psychika. Tego ludzie nie doceniają najbardziej. Nie ma tłumu, nie ma kolejki do ratunku, nie ma wydeptanego szlaku. W tygodniu złej pogody będziesz siedzieć w namiocie na Baturze, a na górze nie będzie nikogo poza tobą. Niektórzy wspinacze to kochają. Inni odkrywają, słono za to płacąc, że nie.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Są dwa sposoby dotarcia. Samolot z Islamabadu do Gilgitu lub Skardu – szybko, gdy pogoda dopisze, odwołany lot, gdy nie dopisze, więc zaplanuj dni rezerwowe po obu stronach. Albo Karakorum Highway: dłużej, pewniej przy chmurach i naprawdę jedna z wielkich podróży drogowych. Passu leży przy samej drodze, więc szosa dowozi cię pod samą górę.

O cenie: wolimy wycenę indywidualną niż publikowanie liczby, która szybko się zdezaktualizuje. Wyprawa tego rodzaju zależy od wielkości zespołu, długości, ładunków tragarzy, opłaty za szczyt (royalty) i tego, jakiego wsparcia chcesz powyżej bazy – podanie jednej kwoty na pokaz byłoby nieuczciwe. Napisz nam swoje terminy, doświadczenie i skład grupy, a policzymy prawdziwą cenę. Uczciwa cena, bez oszczędzania na przewodnikach, jedzeniu i bezpieczeństwie.

Planujesz szerszy wyjazd? Połącz go z trekkingiem do Passu Cones i na lodowiec Batura, trekkingiem na przełęcz Shimshal albo spójrz na Distaghil Sar po drugiej stronie, w Hispar Muztagh.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła i atrybucja: wysokość, wybitność, położenie i zapisy pierwszych wejść według Wikipedii i American Alpine Journal (Wallner, „Pasu I, Ski Ascent and Descent”, AAJ 1995; Gildea, „Passu Sar, Attempt”, AAJ 2002); długość lodowca Batura według Wikipedii. Wysokości obozów są orientacyjne, nie pomierzone. Fotografie: Imran Shah (CC BY-SA 2.0) i Sultanalipassu (CC BY-SA 3.0), Wikimedia Commons.