PL
العربية
Deutsch
English
Español
Français
Italiano
РусскийLodowiec Chogo Lungma to mniej więcej 40-kilometrowa rzeka lodu spływająca z doliny Basha w dystrykcie Shigar w Baltistanie, a trekking wzdłuż niej zaczyna się w wiosce Arandu (około 2 770 m), przy ostatnich domach na drodze. Większość ludzi idzie trzy–cztery dni w górę lodowca do bazy pod Spantikiem na około 4 300 m i tyle samo z powrotem, co daje około dwunastu dni ze Skardu do Skardu. Sezon trwa od czerwca do września, a najpewniejsze są lipiec i sierpień. Trasa nie jest techniczna, ale to prawdziwy teren lodowcowy: morena, woda z topnienia i szczeliny. Powiedzmy: od umiarkowanej do trudnej, nie dla początkujących.
Prowadzimy to ze Skardu z własnym zespołem Balti i powiemy wprost: Chogo Lungma to nie Baltoro. Nie ma tu kolejki karawan wyprawowych, amfiteatru Concordii ani szeregu trekkerów filmujących się nawzajem w bazie pod K2. Jest za to ogromny, żywy lodowiec, na którym prawie nikogo nie ma, trzy siedmiotysięczniki nad nim i wioski w dolinie Basha, które widują ułamek ruchu z Askole. Coś za coś i to dobry układ.
Najważniejsze informacje
- Długość: Chogo Lungmie przypisuje się zwykle około 44 km, choć niektóre źródła mówią raczej o 38 km. Przyjmij roboczo około 40 km.
- Początek szlaku: Arandu (około 2 770 m), ostatnia wioska w dolinie Basha, 5–7 godzin jeepem 4×4 ze Skardu przez Shigar.
- Najwyższy punkt: baza pod Spantikiem na około 4 300 m, nisko jak na Karakorum, i właśnie dlatego trasa pasuje osobom, które idą lodowcem po raz pierwszy.
- Olbrzymy: Malubiting (7 458 m), Haramosh (7 409 m) i Spantik, czyli Złoty Szczyt (7 027 m), wszystkie górują nad tą kotliną.
- Historia: dotarł tu Godfrey Vigne w 1835 roku, był to pierwszy z wielkich lodowców Karakorum, jaki zobaczyli europejscy badacze; od 1902 roku mierzyli go Fanny Bullock Workman i William Hunter Workman.
- Sezon: od czerwca do września. Najpewniejsze warunki na lodowcu dają lipiec i sierpień.
Gdzie leży Chogo Lungma i dlaczego to ważne
Powyżej Shigaru dolina się rozwidla. Jedna odnoga to Braldu, którą jedzie każdy jeep do Askole, na Baltoro i pod K2. Druga to Basha i prawie nikt w nią nie skręca. Idź doliną Basha do końca, a droga skończy się w Arandu, wiosce z morelami i polami w kamiennych murkach, położonej mniej więcej na czole lodowca Chogo Lungma.
Nazwa pochodzi z języka balti i nie ma w niej poezji: chogo lungma znaczy wielka dolina. Tym właśnie jest. Lodowiec odwadnia kotlinę otoczoną poważnymi górami i zasila rzekę Basha, która łączy się z Braldu przy Shigarze, a potem wpada do Indusu poniżej Skardu. Każde pole mijane po drodze nawadnia ten lód.
To ważne z trzech powodów. Lodowiec jest naturalnym podejściem pod Spantik, Złoty Szczyt, najrozsądniejszą pierwszą siedmiotysięczną wspinaczkę w Pakistanie. Jest południowym podejściem pod Malubiting, jeden z najtrudniejszych siedmiotysięczników pasma. A sam w sobie, jako marsz, daje skalę Karakorum bez wysokości i ceny wyjazdu na Baltoro.
Droga krok po kroku
Tak to prowadzimy. Dni mogą się przesunąć przez pogodę, przeprawy przez rzeki lub tempo aklimatyzacji grupy, więc traktuj to jako plan, a nie obietnicę.
- Dzień 1. Przyjazd do Skardu (około 2 500 m). Lot z Islamabadu, jeśli pogoda pozwoli, albo dojazd lądem. Kontrola sprzętu, pozwolenia, odprawa.
- Dzień 2. Ze Skardu do Arandu (2 770 m), 5–7 godzin jeepem. Przez Shigar, potem w górę doliny Basha obok Bisil, Sesko i Thisar. Zła droga, długi dzień, dobry dzień.
- Dzień 3. Arandu. Łatwy marsz aklimatyzacyjny nad wioską i pierwsze spojrzenie na czoło lodowca.
- Dzień 4. Z Arandu do Chogo Brangsa (około 3 322 m). Na morenę boczną i w górę orograficznie lewą stroną lodowca. Trawiasty obóz.
- Dzień 5. Z Chogo Brangsa do Bolocho (około 3 800 m). Na przemian morena i lód. Dłuższy i trudniejszy dzień niż poprzedni.
- Dzień 6. Z Bolocho do bazy pod Spantikiem (około 4 300 m). Teraz głównie po lodowcu, na linie tam, gdzie to konieczne.
- Dzień 7. Dzień w bazie. Odpoczynek albo wyjście w stronę południowo-wschodniej grani Spantiku dla widoku w dół kotliny.
- Dni 8–10. Powrót do Arandu przez te same obozy, w dół szybciej.
- Dzień 11. Z Arandu do Skardu jeepem.
- Dzień 12. Dzień zapasowy w Skardu. Zachowaj go. Loty ze Skardu bywają odwoływane i to ten dzień ratuje twoją dalszą rezerwację.
Olbrzymy nad lodem
Tę kotlinę wyznaczają cztery góry i warto je znać, zanim przejdziesz pod nimi.
Malubiting (7 458 m) jest najwyższy i najtrudniejszy. Sześć wypraw – niemieckie, brytyjskie, japońskie, polskie i pakistańskie – poniosło na nim porażkę w latach 1955–1970. Zdobyli go w końcu 23 sierpnia 1971 roku czterej Austriacy ze styryjskiej grupy Alpenverein: Hanns Schell, Hilmar Sturm, Kurt Pirker i Horst Schindlbacher.
Spantik, Złoty Szczyt (7 027 m), zdobyła w 1955 roku niemiecka wyprawa pod kierunkiem Karla Kramera, granią południowo-wschodnią. Ta grań to do dziś droga normalna i dlatego Spantik polecamy tym, którzy podejmują pierwszą próbę na 7 000 m.
Haramosh (7 409 m) leży około 65 km na wschód od Gilgitu w masywie Rakaposhi-Haramosh i jest lepiej znany od strony jeziora Kutwal. Sosbun Brakk (6 413 m), na zboczu od strony Shigaru, zdobył 4 lipca 1982 roku japoński zespół pod kierunkiem Seiichiego Kawauchiego.
Pierwszy lodowiec, do którego dotarł świat zewnętrzny
Oto fakt, który większość ludzi przekręca. Sławny jest Baltoro, ale pierwszy był Chogo Lungma. Godfrey Thomas Vigne (1801–1863), angielski podróżnik i pierwszy znany Europejczyk w Baltistanie, dotarł tu w 1835 roku, co czyni go pierwszym z wielkich lodowców Karakorum opisanym przez europejskich badaczy. Czoło lodowca nazwał najwspanialszym widokiem swoich podróży.
Przez ponad sześćdziesiąt lat niewiele się działo. Potem przybyli Fanny Bullock Workman i jej mąż William Hunter Workman. Byli pierwszymi ludźmi z Zachodu, którzy porządnie zbadali Chogo Lungma, w 1902 roku, i wrócili w następnym. Fanny w długiej spódnicy i sznurowanych butach dotarła na kilkaset metrów od szczytu nad lodowcem. Ich mapa pomiarowa z 1903 roku do dziś najlepiej pokazuje, jak zbudowana jest ta kotlina.
Ganchen, szczyt górujący nad wioską Bisil na drodze dojazdowej, został zdobyty w 1978 roku przez japoński zespół pod kierunkiem Tohru Shibazakiego, który rozbił obóz na przełęczy Ganchen–Hikmul na 5 930 m. Zobaczysz go na długo przed lodowcem.
Kiedy jechać
| Miesiące | Warunki | Ocena |
|---|---|---|
| Kwiecień – maj | Dolina Basha zielona i w kwiatach, ale na górnym lodowcu wciąż gruby śnieg, a rzeki przybierają. | Dolina tak, lodowiec nie. |
| Czerwiec | Lodowiec się otwiera. Po południu kanały z wodą z topnienia płyną wartko. Mniej ludzi niż w lipcu. | Dobrze, przy elastycznym planie. |
| Lipiec – sierpień | Najstabilniejsze i najpewniejsze okno. Ciepłe dni, twarde podłoże, wszystkie obozy dostępne. | Najlepiej. Rezerwuj wcześnie. |
| Wrzesień | Szybkie ochłodzenie, czystsze powietrze, jesienne kolory w dolinie. Zimne noce w bazie. | Znakomicie do fotografii. |
| Październik – marzec | Śnieg zamyka górny lodowiec, a droga dla jeepów staje się zawodna. | To nie sezon trekkingowy. |
Jeśli wciąż wybierasz miesiąc na region jako całość, szerszy obraz daje nasz przewodnik o najlepszym czasie na podróż do Gilgit-Baltistanu.
Jak trudno, szczerze
Od umiarkowanej do trudnej. Nietechniczna, ale nie dla początkujących.
Wysokość. Najwyższy punkt, około 4 300 m, jest skromny, sporo poniżej bazy pod K2, a wysokość rośnie stopniowo. To największa zaleta tego trekkingu: choroba wysokościowa jest tu mniej prawdopodobna niż na Baltoro. Mimo to przed przyjazdem przeczytaj nasz przewodnik po aklimatyzacji.
Teren. To on naprawdę utrudnia sprawę. Dni na Chogo Lungma mijają na luźnej morenie bocznej, lodzie przykrytym gruzem i głazach, które ruszają się pod nogami. Kostki dostają w kość. Na górnym lodowcu są szczeliny i wiążemy się liną tam, gdzie teren tego wymaga.
Kondycja. Jeśli potrafisz iść sześć–osiem godzin po trudnym terenie przez kilka dni z rzędu z małym plecakiem, jesteś gotowy. Jeśli twój najdłuższy ostatni marsz to dwie godziny ścieżką, nie jesteś. Zacznij trenować już teraz.
Odludzie. Powyżej Arandu nie ma wioski, drogi, zasięgu ani sklepu. Na tym polega urok tej trasy i z tego powodu powstała następna sekcja.
Bezpieczeństwo i pozwolenia na lodowcu Chogo Lungma
Prawdziwe ryzyko to odludzie, nie wysokość. Za Arandu złamana kostka na morenie czy upadek do szczeliny to problem na kilka dni, nie na popołudnie. Na każdym wyjeździe mamy telefon satelitarny, nie jako slogan, lecz jako jedyny sposób wezwania pomocy z Chogo Lungma. Mamy sprawdzone kontakty do ewakuacji śmigłowcem w Gilgit-Baltistanie i nie przyjmiemy rezerwacji bez potwierdzenia, że twoje ubezpieczenie obejmuje ewakuację śmigłowcem i trekking powyżej 4 000 m. Tanie biura rezygnują z telefonu satelitarnego w pierwszej kolejności, bo nikt tego nie sprawdza aż do dnia, gdy to ma znaczenie. Poproś, żebyśmy pokazali ci nasz. Nasz przewodnik ubezpieczeniowy wyjaśnia, jakiej ochrony naprawdę potrzebujesz.
Pozwolenia i wiza. Trekking Chogo Lungma do bazy pod Spantikiem zwykle traktuje się jako trekking w strefie otwartej, a nie zastrzeżonej, co ogranicza formalności. Jeśli zamierzasz wspinać się na Spantik lub Malubiting, a nie tylko dojść do bazy, to inna sprawa: pozwolenie wspinaczkowe i opłata za szczyt (royalty) przez właściwe urzędy, załatwiane z dużym wyprzedzeniem. Każdy zagraniczny gość potrzebuje wizy do Pakistanu, a trekkerzy i wspinacze powinni ubiegać się o kategorię trekkingowo-wspinaczkową, a nie zwykłą turystyczną. Przepisy się zmieniają, więc aktualny stan dla twojego programu potwierdzamy przed rezerwacją. Zobacz nasz przewodnik wizowy po Pakistanie dla trekkerów.
Jak dojechać i ile to kosztuje
Z Islamabadu do Skardu to krótki lot, gdy pogoda pozwala, i długa, widowiskowa jazda, gdy nie pozwala. Tak czy inaczej zaplanuj dni zapasowe. Obie opcje opisuje nasz przewodnik, jak dojechać do Skardu. Ze Skardu jedziesz jeepami 4×4 przez Shigar i w górę doliny Basha, pięć do siedmiu godzin do Arandu.
Co do ceny: wycenę ustalamy indywidualnie, zamiast publikować kwotę, która dezaktualizuje się, gdy tylko zmienią się stawki za jeepy lub tragarzy. Podaj terminy, wielkość grupy i to, czy chcesz trekkingu do bazy, czy pełnej próby na Spantik, a wyślemy prawdziwy koszt do prawdziwego programu. Obiecujemy jedno: uczciwą cenę i żadnych oszczędności na przewodnikach, jedzeniu, ładunkach tragarzy ani sprzęcie bezpieczeństwa. To, że jesteśmy stąd, pozwala nam na jedno i drugie.
Zanim się spakujesz, przejrzyj naszą listę rzeczy na trekking w Karakorum. Buty z porządnym usztywnieniem kostki nie są tu opcją.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długi jest lodowiec Chogo Lungma?
Zwykle podaje się około 44 km, choć niektóre źródła mówią raczej o 38 km. Około 40 km to bezpieczna wartość robocza. Spływa z górnej części doliny Basha w dystrykcie Shigar w Gilgit-Baltistanie.
Czy na trekking z Arandu potrzebne jest doświadczenie wspinaczkowe?
Nie. Dojście do bazy pod Spantikiem to trekking, nie wspinaczka. Nie musisz znać technik linowych, choć przewodnicy zwiążą grupę liną na górnym lodowcu tam, gdzie wymagają tego szczeliny. Potrzebujesz natomiast dobrej ogólnej kondycji i swobody na trudnym, luźnym terenie przez kilka dni.
Jak to wypada w porównaniu z trekkingiem do bazy pod K2?
Krócej, niżej, taniej i znacznie ciszej. Baza pod K2 leży na około 5 150 m i stawia cię pod drugą najwyższą górą świata. Chogo Lungma kończy się na około 4 300 m i możesz nie spotkać żadnej innej grupy. Wybierz Baltoro dla sławnych gór, a Chogo Lungma dla samotności i łagodniejszego profilu wysokości.
Jaki miesiąc jest najlepszy na trekking Chogo Lungma?
Najpewniejsze są lipiec i sierpień, ze stabilną pogodą i wszystkimi obozami dostępnymi. Czerwiec sprawdzi się przy elastycznym planie, a wrzesień jest znakomity, jeśli chcesz czystego powietrza i jesiennych kolorów i zniesiesz zimne noce w bazie.
Czy powyżej Arandu jest zasięg lub możliwość uzupełnienia zapasów?
Nie ma. Arandu to ostatnia wioska, ostatnia droga i ostatni zasięg. Wszystko powyżej trzeba wnieść, dlatego planujemy w oparciu o telefon satelitarny i potwierdzoną drogę ewakuacji, zamiast zakładać, że da się zadzwonić po pomoc.
Zaplanuj trekking na Chogo Lungma z ludźmi, którzy tu mieszkają. Jesteśmy lokalnym zespołem Balti ze Skardu, a nie pośrednikiem odsprzedającym twoją rezerwację komuś innemu. Twoi przewodnicy wychowali się w tych dolinach, tragarze pochodzą z wiosek, przez które idziesz, a osoba, która odpisuje na twoją wiadomość, prowadzi potem wyjazd.
Napisz na WhatsAppie pod numer +92 312 9921574 lub na adres info@karakoramventure.com. Podaj terminy i wielkość grupy, a wrócimy z prawdziwym programem i prawdziwą ceną. Lokalne ręce, prawdziwe bezpieczeństwo, uczciwa cena.
Źródła i autorstwo: wysokości i dane o pierwszych wejściach sprawdzone w Wikipedii, „Himalayan Journal” i zapisach American Alpine Club. Długość lodowca podaje się różnie, 38–44 km, i traktujemy ją jako przybliżoną; wysokości obozów są przybliżone i zależą od sezonu i organizatora. Zdjęcia: dolina Basha, Muhammad Hussain Abbass (CC BY-SA 4.0); Ganchen nad Bisil, Zafaryaab (CC BY-SA 4.0); Malubiting, Anees Javaid (CC BY-SA 3.0); mapa pomiarowa Chogo Lungma z 1903 roku, Fanny Bullock Workman i William Hunter Workman (domena publiczna), wszystkie z Wikimedia Commons.