Ściana Rupal na Nanga Parbat: dlaczego to jedna z największych ścian górskich na Ziemi

Ściana Rupal to południowa strona Nanga Parbat, a Wikipedia podaje, że wznosi się 4 600 m (15 090 ft) nad swoją podstawą, dlatego „często nazywa się ją najwyższą ścianą górską na świecie”. To jedna ściana skały i lodu, na którą wspinacze patrzyli przez dziesięciolecia, zanim ktokolwiek ją przeszedł. Oto historia tego, jak jest duża, kto pierwszy ją przeszedł w 1970 roku i ile to kosztowało, co zrobili na niej dwaj Amerykanie w 2005 roku i, bo prowadzimy tu wyjazdy, które z naszych programów naprawdę stawiają cię przed nią. Odpowiedź nie jest tą, którą możesz zakładać, i będziemy w niej dokładni.

Jak duża naprawdę jest ściana Rupal?

Liczba, którą zobaczysz wszędzie, to 4 600 m, i ma zastrzeżenie, które warto zachować. Wikipedia pisze, że ściana Rupal wznosi się 4 600 m nad swoją podstawą i jest „często nazywana” najwyższą ścianą górską na świecie. To twierdzenie o konwencji pomiaru, nie werdykt, i sformułujemy je tak samo.

Odrobina kontekstu uczyni tę liczbę realną. Szczyt Nanga Parbat ma 8 126 m i jest dziewiątą najwyższą górą na Ziemi. Odejmij 4 600 m, a podstawa ściany jest na około 3 500 m, co pasuje do tego, jak opisuje ją nasz przewodnik: ciągły mur wznoszący się z doliny na około 3 500 m do szczytu. Przy podstawie leży jezioro polodowcowe Latbo, nad sezonową wioską pasterzy o tej samej nazwie.

Nanga Parbat ma więcej niż jedną potworną ścianę. Wikipedia pisze, że strona północna, ściana Raikot (pisana też Rakhiot), wznosi się 7 000 m od doliny Indusu do szczytu na odcinku zaledwie 25 km, co nazywa jednym z dziesięciu największych przewyższeń na tak krótkim dystansie na Ziemi. Ściana Rupal jest więc najwyższą pojedynczą ścianą, a strona Raikot największym łącznym spadkiem. Oba twierdzenia są prawdziwe, a to, która wygląda na większą, zależy od miejsca, w którym stoisz.

Góra wznosi się też „daleko ponad otaczającym terenem” i ma drugą co do wielkości wybitność wśród 100 najwyższych gór, ustępując tylko Mount Everestowi. Nazwa pochodzi od sanskryckiego określenia „naga góra”, a Wikipedia wiąże ją z południową ścianą, na której zwykle nie leży śnieg. Lokalna nazwa w języku shina to Diamer.

Która strona Nanga Parbat jest która?

To punkt, który większość tekstów podróżniczych zamazuje, więc oto wprost. Nanga Parbat ma trzy główne ściany i każda ma własne podejście.

Ściana	Strona góry	Dojście z	Co prowadzimy
Rupal	Południowa / południowo-wschodnia	Dolina Astore, potem dolina Rupal i Tarashing	Wycieczka po dolinie Astore i jeziorze Rama (dzień 3 w Tarashing)
Raikot (Wikipedia: „Rakhiot”)	Północna	Most Raikot na Karakorum Highway, jeep do Tato, pieszo do Fairy Meadows	Trekkingi do Fairy Meadows i trekking Nanga Parbat & Rakaposhi
Diamir	Zachodnia / północno-zachodnia	Dolina Diamir z Chilas	Wyprawa na Nanga Parbat (droga Kinshofera)

Dwie uwagi o pisowni. Nasze strony trekkingowe i przewodniki piszą Raikot, a Wikipedia Rakhiot; ten wpis idzie za naszymi stronami. A „ściana Rupal” i „ściana południowa” to to samo.

Kto pierwszy przeszedł ścianę Rupal i kiedy?

Dwaj bracia z Południowego Tyrolu, w czerwcu 1970 roku, na wyprawie kierowanej przez Karla Herrligkoffera. Celem wyprawy było przejście wówczas jeszcze nieprzebytej ściany Rupal. Artykuł Wikipedii o Nanga Parbat zapisuje, że w 1970 roku bracia Günther i Reinhold Messnerowie dokonali trzeciego wejścia na górę i pierwszego wejścia ścianą Rupal.

Na górze byli już wcześniej. Pierwszego wejścia dokonał Austriak Hermann Buhl 3 lipca 1953 roku granią Raikot, samotnie przez ostatnie 1 300 m. Drugie wejście odbyło się ścianą Diamir w 1962 roku: Toni Kinshofer, Siegfried Löw i A. Mannhardt, a ta droga stała się standardową. Wejście Messnerów w 1970 roku było trzecie w ogóle i pierwsze południową ścianą.

Kluczowy fakt o tym wejściu to jego koniec. Według relacji Reinholda po szczycie, gdy Günther był wyczerpany i cierpiał na chorobę wysokościową, zejście ścianą Rupal wydawało się zbyt niebezpieczne i bracia zeszli łagodniejszą ścianą Diamir po drugiej stronie góry. To uczyniło wspinaczkę z 1970 roku pierwszym trawersem Nanga Parbat. Innymi słowy, nikt, kto dokonał pierwszego wejścia ścianą Rupal, nie zszedł nią z powrotem.

Co się stało z Güntherem Messnerem?

Zginął podczas zejścia. To część tej historii, o którą spiera się od ponad pięćdziesięciu lat, i opowiemy ją z należytą powagą.

Według Wikipedii bracia spędzili biwak wysoko na górze, potem drugi na Mummery Rib, a trzeciego dnia bez schronienia i wody Günther ledwo mógł iść. Zniknął u podnóża ściany Diamir, najpewniej zabity przez lawinę lodową, a Reinhold, idąc przodem i z ciężkimi odmrożeniami, schodził dalej doliną Diamir, aż spotkał miejscowych pasterzy. Reinhold stracił siedem palców u stóp przez odmrożenia. Daty różnią się nieco na stronach Wikipedii: jedna podaje śmierć Günthera na 29 czerwca 1970, inna mówi, że dzień szczytowy to 27 czerwca, a on zmarł dwa dni później.

Kontrowersja jest prawdziwa. Członkowie wyprawy Max von Kienlin i Hans Saler twierdzili, że Reinhold zaplanował zejście Diamirem z góry i nie został do tego zmuszony, a wersja Reinholda głosi, że Günther był zbyt słaby, by zejść z powrotem ścianą Rupal, i że czekanie byłoby śmiertelne. Pytanie, gdzie na ścianie Diamir zginął Günther, częściowo rozstrzygnięto w 2005 roku, gdy trzej miejscowi przewodnicy znaleźli ludzkie szczątki na około 4 300 m na ścianie Diamir, a analiza DNA na Uniwersytecie w Innsbrucku potwierdziła 21 października 2005, że należą do Günthera. Wikipedia pisze, że te dowody poparły relację Reinholda, że Günther zginął po stronie zachodniej, a nie na ścianie Rupal, ale że spór o dokładne miejsce trwa.

Nie opowiadamy się po żadnej stronie sporu między dwiema grupami ludzi, którzy tam byli. Możemy powiedzieć tyle, że pierwsze wejście największą ścianą świata kosztowało życie młodego człowieka.

Dlaczego zajęło to tak długo?

Z powodu tego, czym jest ściana południowa. Wikipedia opisuje południową i południowo-wschodnią stronę góry jako zdominowaną przez ścianę Rupal, a strony Raikot i Diamir jako bardziej złożone. Wspinacze spędzili lata po stronie północnej: pierwsza niemiecka wyprawa pojechała tam w 1932 roku, po niej przyszły katastrofy 1934 i 1937, a pierwsze wejście w 1953 poszło granią Raikot. Niemieckie zainteresowanie górą w latach 30. i tragedia 1934 roku, w której zginęło trzech niemieckich alpinistów i sześciu Szerpów, to tło naszego istniejącego tekstu Nanga Parbat, Schicksalsberg der Deutschen. Karl Herrligkoffer, kierownik wyprawy z 1970 roku, był przyrodnim bratem Willy'ego Merkla, który zginął na górze w 1934 roku, a Wikipedia pisze, że Herrligkoffer zorganizował przed 1970 rokiem sześć wypraw i podobno miał obsesję na punkcie tego szczytu.

Ściana przez dziesięciolecia pozostawała nagrodą. Wikipedia wymienia wejście z 1976 roku zespołu czterech osób nową drogą na ścianie Rupal, drugie przejście tej ściany, zwane drogą Schella od austriackiego kierownika zespołu, na linii wytyczonej przez Karla Herrligkoffera. W 1985 roku Jerzy Kukuczka, Zygmunt Heinrich, Sławomir Łobodziński i Carlos Carsolio przeszli Filar Południowo-Wschodni, czyli Polską Grań, po prawej stronie ściany, docierając na szczyt 13 lipca.

Co zrobili Steve House i Vince Anderson w 2005 roku?

Zmienili sposób, w jaki ludzie myśleli o tej ścianie. We wrześniu 2005 roku, jak pisze Wikipedia, Vince Anderson i Steve House dokonali „niezwykle lekkiego, szybkiego wejścia nową, bezpośrednią drogą na ścianie, zdobywając wysokie uznanie środowiska wspinaczkowego”. Ten sam artykuł opisuje koniec lat 80. i rok 2005 jako pojawienie się, a potem odrodzenie lekkich prób w stylu alpejskim na ścianie Rupal, po wcześniejszych dużych wyprawach.

Uznanie przyszło w następnym roku. Lista laureatów Piolets d'Or na Wikipedii przypisuje rok 2006 Steve'owi House'owi i Vince'owi Andersonowi „za szybkie, lekkie wejście ścianą Rupal na Nanga Parbat”. Wspinaczka była więc w 2005, nagroda w 2006. Wiele źródeł skraca to do „Piolet d'Or 2005” i warto wiedzieć, dlaczego mają jednocześnie rację i jej nie mają.

Z naszych źródeł nie znamy czasów ani szczegółów wspinaczy i nie będziemy ich zgadywać. Dla tej historii ważny jest kontrast: w 1970 roku pierwsze przejście ściany było dużą, zaopatrywaną wyprawą, która skończyła się tragedią. W 2005 roku dwóch wspinaczy szybko i lekko przeszło nową linię na tej samej ścianie.

Kolejne próby po stronie Rupal toczyły się potem zimą. Wikipedia wymienia kilka zimowych prób drogą Schella, w tym polskie, francuskie, włosko-niemieckie i rosyjskie zespoły, z których niektóre dotarły na 7 000 m lub wyżej; ta lista nie notuje ukończonego zimowego przejścia ściany Rupal. Pierwsze udane zimowe wejście na górę, w lutym 2016 roku, wykonali Ali Sadpara, Alex Txikon i Simone Moro. Nasz przewodnik po drodze standardowej jest na stronie wyprawy na Nanga Parbat.

Gdzie naprawdę zobaczysz ścianę Rupal?

Z doliny Rupal, po stronie południowej, do której dociera się doliną Astore. Dolina Rupal leży w dystrykcie Astore, po południowej stronie Nanga Parbat. Dolina Astore odchodzi od Karakorum Highway w Jaglot, około 60 km na południe od Gilgit. Tarashing, jak pisze Wikipedia, uchodzi za bramę do Nanga Parbat, wioskę na wysokości około 2 900 m z dużym lodowcem nad rzeką Rupal.

Nasza wycieczka po dolinie Astore i jeziorze Rama to wyjazd, który tam prowadzi. To letni wyjazd 4x4 na 4 dni i 3 noce. Dzień 1 przecina płaskowyż Deosai ze Skardu do Astore, dzień 2 prowadzi na łąki Rama i do jeziora Rama, a dzień 3 wchodzi do doliny Rupal, do wioski Tarashing, gdzie nasz program opisuje stanie „bezpośrednio pod” ścianą. Dzień 4 to powrót przez Deosai do Skardu. Sezon na stronie to połowa czerwca–wrzesień, a ceny to 560 $ za osobę w grupie od czterech do sześciu osób, 700 $ dla dwóch lub trzech i 1 250 $ solo. To widok, nie wspinaczka ani trekking: strona wycieczki opisuje prawdziwe chodzenie jako krótkie i opcjonalne. Przeczytaj nasz przewodnik po dolinie Astore i jeziorze Rama, żeby poznać dolinę.

Strona wycieczki twierdzi, że ściana to „biggest mountain wall on earth” i „more than 4,000 m of Nanga Parbat in one view”. Wolimy użyć sformułowania z Wikipedii („często nazywana najwyższą ścianą górską na świecie”, 4 600 m nad podstawą).

A trekkingi do Fairy Meadows?

Nie odwiedzają strony Rupal. To rzecz, z którą najbardziej chcemy, żebyś stąd wyszedł, bo łatwo je pomylić.

Nasze trekkingi do Fairy Meadows i nasz 12-dniowy trekking do bazy pod Nanga Parbat i Rakaposhi prowadzą na stronę północną. Zaczynają się przy moście Raikot na Karakorum Highway, jeepem do Tato, a potem pieszo do Fairy Meadows na wysokość około 3 300 m, z punktem widokowym bazy pod Nanga Parbat dalej. To, co stamtąd widzisz, to strona Raikot góry. Sama strona Nanga Parbat & Rakaposhi mówi, że jesteś „twarzą w twarz z 8 126 m ścianą Raikot”. Widok na ścianę Rupal nie jest częścią tych programów.

Hasło Wikipedii o Fairy Meadows umieszcza je blisko miejsca bazy pod Nanga Parbat po stronie Raikot, a to, co widzisz, to Szczyt Północny, 7 816 m, a nie główny wierzchołek. (Szczyt Północny to szczyt poboczny około trzy kilometry na północ od głównego wierzchołka.)

Nasz istniejący przewodnik, Trekking do bazy pod Nanga Parbat: Fairy Meadows i Rupal, szczegółowo porównuje oba podejścia, a jego sekcja „Strona Raikot a strona Rupal” to ta, którą warto przeczytać dalej. Nasz przewodnik po trekkingu przez przełęcz Mazeno łączy strony Rupal i Diamir, ale to przewodnik, nie pakiet, który publikujemy.

A strona Diamir?

Nasza wyprawa na Nanga Parbat wspina się drogą Kinshofera na ścianie Diamir, standardową linią niemal każdego współczesnego wejścia. To wyprawa na 42 dni w cenie 7 900 $ z obsługą bazy albo 16 900 $ z pełnym wyżywieniem i prowadzeniem, z pozwoleniem na ośmiotysięcznik, opłatą za szczyt (royalty) i oficerem łącznikowym. To strona, na której znaleziono szczątki Günthera Messnera.

Kiedy najlepiej zobaczyć ścianę Rupal?

Nasza wycieczka po stronie Rupal podaje połowę czerwca–wrzesień, a nasz przewodnik po Nanga Parbat podaje czerwiec–wrzesień jako szczyt sezonu, z szerszym sezonem od około kwietnia do października. Lato 2027 to okno, wokół którego warto planować. Nie mamy źródła na dokładne terminy otwarcia drogi do doliny Rupal i niczego nie obiecamy.

Czy ściana Rupal jest warta drogi, jeśli nie będziesz jej wspinać?

Nasza szczera odpowiedź brzmi: tak, jeśli interesuje cię, jak góra wygląda w skali. Stojąc w dolinie Rupal, patrzysz na ścianę, którą świat alpinizmu zdobywał od 1932 roku, pierwszej niemieckiej wyprawy, do 1970, i która od tamtej pory była areną najlżejszego wejścia na Nanga Parbat. Niewiele miejsc tak jasno pokazuje różnicę między punktem widokowym a drogą.

Jeśli chcesz dojść pieszo do bazy z mniejszą logistyką, nasze porównanie czterech baz zestawia trekking do Fairy Meadows z K2, Broad Peakiem i Gasherbrumami, a strona o Nanga Parbat obejmuje całą górę. Jeśli interesuje cię szczyt jako ośmiotysięcznik, zobacz naszą listę pięciu ośmiotysięczników Pakistanu.

Gotowy zobaczyć ścianę Rupal?

Jeśli chodzi o dolinę Rupal, zapytaj o wycieczkę po dolinie Astore i jeziorze Rama. Strona północna w Fairy Meadows: zobacz trekking do Fairy Meadows albo trekking do bazy pod Nanga Parbat i Rakaposhi. Szczyt: zobacz wyprawę na Nanga Parbat. Zaliczka 10% (minimum 50 $) potwierdza miejsce na naszych wycieczkach. Napisz do nas na WhatsAppie ze swoimi terminami i powiedz, którą stronę góry chcesz zobaczyć.

Najczęściej zadawane pytania

Jak wysoka jest ściana Rupal na Nanga Parbat?

Około 4 600 m (15 090 ft) od podstawy do szczytu Nanga Parbat, według Wikipedii, która pisze, że często nazywa się ją najwyższą ścianą górską na świecie.

Kto pierwszy przeszedł ścianę Rupal?

Bracia Günther i Reinhold Messnerowie, w czerwcu 1970 roku, na wyprawie kierowanej przez Karla Herrligkoffera. Zeszli ścianą Diamir po drugiej stronie.

Czy Steve House i Vince Anderson zdobyli Piolet d'Or za ścianę Rupal?

Tak: we wrześniu 2005 roku dokonali lekkiego, szybkiego wejścia nową, bezpośrednią drogą na ścianie, a Wikipedia wymienia ich jako laureatów Piolet d'Or 2006.

Czy ścianę Rupal widać z Fairy Meadows?

Nie. Fairy Meadows leży po północnej stronie, Raikot. Ściana Rupal jest po południowej stronie góry, do której dociera się przez Astore i dolinę Rupal.

Czy można dojść trekkingiem do ściany Rupal?

Tak, po stronie Rupal są trekkingi, a nasz przewodnik po Nanga Parbat opisuje ten do rejonu bazy Herrligkoffera jako dłuższy, spokojniejszy i bardziej zobowiązujący niż Fairy Meadows. Prowadzimy 4-dniowy wyjazd samochodami do Tarashing, a nie trekking tam.

Czy Nanga Parbat to to samo co „Killer Mountain”?

Tak, Wikipedia pisze, że góra zyskała przydomek Killer Mountain z powodu dużej liczby ofiar śmiertelnych wśród wspinaczy. Nasze strony trekkingowe zaznaczają, że wędrówka do Fairy Meadows nie wymaga technicznej wspinaczki.

Napisał Zulfiqar Ali, założyciel Karakoram Venture. Historię gór przeczytaliśmy w Wikipedii 11 listopada 2026; szczegóły wyjazdów to nasze opublikowane strony na 2027.