Zimowa wspinaczka w Karakorum: zimowe wejście na K2 i zima w Skardu (2027)

Zimowa wspinaczka w Karakorum to mniej więcej grudzień, styczeń i luty, a góry są wtedy zupełnie inne niż te, które trekkerzy widzą w lipcu. Na K2 (8 611 m) po raz pierwszy zimą weszło 16 stycznia 2021 roku dziesięciu nepalskich wspinaczy – na szczycie było około −40 °C. Wszystkie pięć pakistańskich ośmiotysięczników ma już pierwsze zimowe wejścia, a każde z nich poprzedziły lata nieudanych prób. Dla każdego, kto nie jest na wyprawie narodowego formatu, uczciwa odpowiedź brzmi tak: wysokie trekkingi lodowcowe są zimą zamknięte, ale Skardu, doliny Shigar i Khaplu oraz zimna pustynia pozostają dostępne, są wtedy spokojniejsze i surowsze niż o jakiejkolwiek innej porze roku.

Prowadzimy wyprawy i trekkingi ze Skardu z własnym zespołem Balti i w tej sprawie powiemy ci wprost. Zimowa próba na ośmiotysięczniku w Karakorum to nie produkt, który kupujesz ze strony – to poważne, drogie przedsięwzięcie o niskich szansach, do którego gotowa jest garstka wspinaczy na Ziemi, a kilku najlepszych z niego nie wróciło. Jeden z nich, Muhammad Ali Sadpara, pochodził z wioski Sadpara tuż nad Skardu. Dlatego ten przewodnik robi dwie rzeczy: mówi prawdę o tym, czym jest tu zimowa wspinaczka, i pokazuje, jak naprawdę wygląda zimowy wyjazd do Baltistanu, jeśli chcesz zobaczyć góry w ich najzimniejszym, najczystszym sezonie, nie wchodząc do strefy śmierci.

Dlaczego zima w Karakorum to osobna kategoria

Karakorum leży dalej na północ niż nepalskie Himalaje, mniej więcej na 35–36°N, i tę szerokość geograficzną widać w liczbach. Zimowe dni są krótkie, słońce nisko i słabe, a mróz suchy i głęboki, nie wilgotny. Dodaj prąd strumieniowy, który przez środek zimy opada na najwyższe szczyty, a otrzymasz połączenie, przez które K2 pozostawała niezdobyta zimą ponad trzydzieści lat po rozpoczęciu zimowych wejść na inne ośmiotysięczniki: temperatury rzędu −40 °C i niżej na wysokości oraz wiatr, który potrafi w nocy zdmuchnąć obóz z góry.

Jest też druga różnica, równie ważna, i ma charakter logistyczny, a nie meteorologiczny. Latem lodowcem Baltoro płynie stały ruch wypraw, tragarzy i trekkerów, działa łańcuch obozów, dostęp śmigłowców i inne zespoły, które mogą pomóc. Zimą tego łańcucha nie ma. Dolina się wyludnia. Działasz w miejscu, gdzie najbliższa przydatna pomoc może być o dni, a nie o godziny stąd.

Pięć pierwszych wejść zimowych – ile to naprawdę kosztowało

Pakistan ma pięć ośmiotysięczników: K2 (8 611 m), Nanga Parbat (8 126 m), Gasherbrum I (8 080 m) i Gasherbrum II (8 035 m) oraz Broad Peak (8 051 m). Wszystkie pięć zdobyto już zimą, a kolejność coś mówi o trudności:

• Gasherbrum II – 2 lutego 2011. Simone Moro, Denis Urubko i Cory Richards, bez dodatkowego tlenu i bez tragarzy powyżej bazy, po przeżyciu lawiny.
• Gasherbrum I – 9 marca 2012. Polacy Adam Bielecki i Janusz Gołąb, także bez dodatkowego tlenu.
• Broad Peak – 5 marca 2013. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Tomasz Kowalski i Artur Małek stanęli na szczycie bez tlenu. Berbeka i Kowalski zaginęli następnego dnia podczas zejścia i uznano ich za zmarłych.
• Nanga Parbat – luty 2016. Simone Moro, Alex Txikon i Muhammad Ali Sadpara – wspinacz Balti z Sadpary, tuż nad Skardu.
• K2 – 16 stycznia 2021. Dziesięciu nepalskich wspinaczy stanęło na szczycie razem: Mingma Gyalje Sherpa, Nirmal Purja, Gelje Sherpa, Mingma David Sherpa, Mingma Tenzi Sherpa, Dawa Temba Sherpa, Pem Chhiri Sherpa, Kilu Pemba Sherpa, Dawa Tenjing Sherpa i Sona Sherpa.

Próby zimowe przed 2021 rokiem

Przed 2021 rokiem K2 pochłonęła długi szereg poważnych prób zimowych – polski zespół w latach 1987–88, polską zimową wyprawę 2002–03 pod kierunkiem Krzysztofa Wielickiego oraz Polską Narodową Zimową Wyprawę 2017–18, która dotarła do około 7 400 m na Żebrze Abruzzów i około 6 300 m na drodze Cesena, zanim zawróciła. Taki jest tu schemat zimy: lata wysiłku, potem jedno wąskie okno.

Czym naprawdę jest zimowa wyprawa na Baltoro

Tak wygląda zimowa próba na K2 lub Broad Peaku. Czytaj to jako opis, nie ofertę – różnica między tym a wyprawą letnią to nie kilka warstw więcej, lecz inny rząd zaangażowania.

1. Islamabad, potem Skardu. Loty do Skardu są szybkie, gdy pogoda pozwala, i odwoływane, gdy nie pozwala; zespoły zimowe planują dni rezerwowe lub jadą drogą. Zobacz dojazd do Skardu.
2. Ze Skardu do Askole jeepem 4×4 – około 7–9 godzin w dobrych letnich warunkach, a zimą zależnie od śniegu i spadających kamieni. Tu lokalna wiedza przestaje być miłym dodatkiem.
3. Marsz do bazy. Latem droga Askole–Concordia–baza zajmuje około tygodnia; zespół zimowy planuje dłużej, z cięższymi ładunkami, głębokim śniegiem, krótkim dniem i bez innego ruchu na lodowcu.
4. Założenie bazy na długi pobyt. Zimowe bazy buduje się tak, by przetrwały burze trwające tygodniami, nie dniami, z paliwem, jedzeniem i łącznością na całe oblężenie.
5. Poręczowanie drogi etapami. Obozy powstają, wiatr je niszczy, buduje się je od nowa. Wspinacze rotują w górę i w dół, by się aklimatyzować, a większość wyprawy to czekanie.
6. Jedno okno szczytowe – być może. Zespoły czekają na przerwę w wietrze prądu strumieniowego. Na większości zimowych wypraw nigdy nie nadchodzi, a właściwą decyzją jest powrót do domu.

Kiedy jechać: Karakorum miesiąc po miesiącu

Miesiące	Warunki	Ocena
Grudzień – luty	Głęboki mróz, krótkie dni, wysoko wiatry prądu strumieniowego. Baltoro i Deosai pod śniegiem. W Skardu chwilami poniżej −10 °C; loty często odwoływane.	Wyłącznie zimowe próby na ośmiotysięcznikach – plus dla wszystkich innych wyjazdy nisko do Skardu, Shigaru i Khaplu.
Marzec – kwiecień	Mróz odpuszcza, na lodowcach wciąż głęboki śnieg. Od końca marca niżej w dolinach zaczyna się kwitnienie.	Dobrze na wyjazdy dolinne i kulturowe; za wcześnie na wysokie trekkingi lodowcowe.
maj	Zespoły wyprawowe zaczynają ruszać; śnieg topnieje na podejściu, wysokie przełęcze wciąż obciążone.	Początek sezonu wyprawowego; wczesny trekking z marginesem na pogodę.
Czerwiec – sierpień	Szczyt sezonu. Najcieplej, najdłuższe dni, ruch na lodowcach, Deosai otwarte.	Najlepsze okno na bazę pod K2, Gondogoro La i wspinaczkę na ośmiotysięczniki.
Wrzesień – październik	Ochłodzenie, czyste powietrze, jesienne kolory, mniej ludzi. Z biegiem miesiąca przełęcze się zamykają.	Znakomicie na trekking i fotografię; na wysokie trasy rezerwuj pierwszą połowę miesiąca.
Listopad	Przychodzi zimno, wysokie obozy się zwijają, Deosai zamyka się pod śniegiem.	Tylko wyjazdy dolinne – góry oddają sezon.

Pełniejszy obraz regionu znajdziesz w tekstach najlepszy czas na wyjazd do Gilgit-Baltistanu i sezon wspinaczkowy na Baltoro.

Jak trudne to jest, uczciwie?

Dla wspinaczy

Zimowy ośmiotysięcznik w Karakorum to absolutna górna granica tego, co robi się w alpinizmie. Wymaga wcześniejszego doświadczenia na 8 000 m, zimowego doświadczenia wysokościowego, odporności na tygodnie czekania w ekstremalnym mrozie i dyscypliny, by zawrócić – obie historie powyżej, Broad Peaka i K2, dotyczą zejść, nie szczytów. Jeśli nie wspinałeś się wcześniej powyżej 7 000 m, to nie jest twój następny krok; jest nim Spantik latem.

Dla trekkerów

Bez owijania w bawełnę: klasyczne trekkingi w Karakorum są zimą zamknięte i nie sprzedamy ci takiego. Głęboki śnieg na Baltoro, zamarznięta i niestabilna powierzchnia lodowca, temperatury karzące każdą awarię sprzętu i okno ratunkowe, które może nie otworzyć się przez wiele dni – w żadnej wersji nie są to dobre wakacje. Przyjedź latem do bazy pod K2 albo na Gondogoro La.

Dla podróżnych, którzy chcą zimowego Baltistanu

Ta część jest prawdziwa i dobra. Skardu zimą to zimna, jasna, wyludniona dolina: zamarznięte brzegi jezior Kachura, wydmy pod śniegiem na zimnej pustyni Sarfaranga, dym z drewna na bazarze i dziedzictwo Shigaru i Khaplu bez ani jednego autokaru. Jest zimno, po opadach niektóre drogi się zamykają, a loty są zawodne – zaplanuj dni rezerwowe i wszystko działa.

Co jest zamknięte: Deosai leży pod śniegiem, a jego przełęcze są zamknięte przez całą zimę; niedźwiedzie brunatne i tak śpią wtedy snem zimowym. Wszystko na wysokich lodowcach odpada.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Wszystko zaczyna się w Skardu. Z Islamabadu do Skardu to krótki lot, gdy pogoda współpracuje, i długa, spektakularna podróż drogą, gdy nie – zimą zakładaj, że możesz potrzebować drogi, i miej zapasowe dni przed i po. Ze Skardu jeepy jadą doliną Shigar do Askole na Baltoro oraz na wschód do Khaplu i Hushe. Zimą stan dróg zmienia się z każdym opadem, i właśnie wtedy własny lokalny zespół jest lepszy niż potwierdzenie rezerwacji od agenta w innym mieście.

O cenie: wyceniamy indywidualnie, zamiast podawać kwotę, która się zdezaktualizuje, bo zimowa wyprawa, letnia wyprawa i pięciodniowa zimowa pętla po Skardu to zupełnie różne zlecenia. Podaj szczyt lub trasę, terminy i wielkość grupy, a przygotujemy porządną wycenę – uczciwa cena, bez cięcia kosztów na przewodnikach, jedzeniu, paliwie czy sprzęcie bezpieczeństwa. Jesteśmy lokalnym zespołem Balti w Skardu, a nie pośrednikiem przekazującym cię cudzej firmie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy K2 została zdobyta zimą?

Tak. Pierwsze zimowe wejście na K2 odbyło się 16 stycznia 2021 roku: dziesięciu nepalskich wspinaczy pod kierunkiem Mingmy Gyalje Sherpy i Nirmala Purji, którzy stanęli na szczycie razem. Temperatura na szczycie wynosiła około −40 °C, a Purja szedł bez dodatkowego tlenu. K2 była ostatnim z czternastu ośmiotysięczników świata zdobytym zimą.

Czy mogę zimą pójść trekkingiem do bazy pod K2?

Nie jako zwykły wyjazd trekkingowy i nie oferujemy tego. Baltoro zimą to głęboki śnieg, twarda i niestabilna powierzchnia lodowca, bardzo krótki dzień, ekstremalny mróz i okno ratunkowe, które może pozostać zamknięte przez wiele dni. Trekking do bazy pod K2 to trasa letnia – dla większości grup mniej więcej od czerwca do września.

Które pakistańskie ośmiotysięczniki mają wejścia zimowe?

Wszystkie pięć. Gasherbrum II 2 lutego 2011 (Moro, Urubko, Richards); Gasherbrum I 9 marca 2012 (Bielecki, Gołąb); Broad Peak 5 marca 2013 (Berbeka, Bielecki, Kowalski, Małek); Nanga Parbat w lutym 2016 (Moro, Txikon, Ali Sadpara); i K2 16 stycznia 2021.

Jak zimno jest w Skardu zimą?

Skardu ma zimny, półpustynny klimat, a temperatury spadają poniżej −10 °C w środku zimy, w grudniu i styczniu. Najniższa zanotowana tam temperatura to −24,1 °C, 7 stycznia 1995 roku. Na lodowcach i na wysokości jest jeszcze znacznie zimniej.

Czy Park Narodowy Deosai jest otwarty zimą?

Nie. Deosai leży zimą pod śniegiem, przełęcze dojazdowe są zamknięte, a niedźwiedzie brunatne śpią. Zimą trzymamy się doliny Skardu, Shigaru, Khaplu, zimnej pustyni i niższych jezior, a Deosai zostawiamy mniej więcej na okres od końca czerwca do września.

Źródła i atrybucja: wysokości, daty pierwszych wejść zimowych i historia wypraw według haseł Wikipedii K2, Nanga Parbat, Gasherbrum I, Gasherbrum II, Broad Peak, katastrofa na K2 w 2021 roku, Krzysztof Wielicki, Adam Bielecki i Skardu; temperatura na szczycie i skład zespołu zimowego wejścia z 2021 roku według haseł K2 i Nirmal Purja. Zdjęcia: K2 – Maria Ly, CC BY 2.0; Nanga Parbat z Fairy Meadows – Usmanato360, CC BY-SA 4.0; Broad Peak z Concordii – Sallahuddin shah, CC BY-SA 4.0; Broad Peak i K2 z Gasherbruma II – Syed Hasan Shabbar, CC BY-SA 4.0 – wszystkie z Wikimedia Commons. Wysokości to powszechnie podawane wartości przybliżone; przepisy, opłaty i rozkłady lotów się zmieniają, więc przed rezerwacją potwierdź aktualne informacje u nas.