Lupghar Sar (7 200 m): szczyt Hispar Muztagh, na który prawie nikt nie wchodzi – trasa, historia i przewodnik 2027

Lupghar Sar to szczyt o wysokości 7 200 m w dolinie Shimshal w Gojal, w górnej Hunzie, na zachodnim krańcu Hispar Muztagh w Karakorum. To 108. co do wysokości góra na Ziemi i jeden z najrzadziej odwiedzanych siedmiotysięczników Pakistanu – wierzchołek zachodni (7 157 m) doczekał się od 1979 roku zaledwie kilku wejść, a w 2018 Hansjörg Auer poprowadził solo nową linię na ścianie zachodniej w jednym ciągu. Wyprawy odbywają się od czerwca do sierpnia, trwają mniej więcej cztery do pięciu tygodni od drzwi do drzwi i oznaczają techniczną wspinaczkę alpejską w notorycznie kruchej skale, a nie szczyt trekkingowy.

Działamy z Gilgit-Baltistanu z własnym zespołem i powiemy ci wprost: Lupghar Sar nie jest górą, którą sprzedajemy ludziom szukającym zdjęcia na wysokości. Jest odległa, skała jest zła, lodowiec na podejściu poszarpany, a pomoc daleko. Jeśli po to przyjechałeś, zorganizujemy dla ciebie porządną wyprawę. Jeśli nie, powiemy ci to i wskażemy coś, co lepiej do ciebie pasuje.

Gdzie leży Lupghar Sar i dlaczego to ważne

Jedziesz na północ Karakorum Highway, mijasz Hunzę i panorama po prawej przestaje być pasmem, a zaczyna być ścianą. Cztery z tych szczytów to siedmiotysięczniki Hispar Muztagh: Distaghil Sar (7 885 m), Khunyang Chhish (7 852 m), Trivor (7 577 m) i Momhil Sar (7 414 m). Lupghar Sar to najbardziej wysunięty na zachód szczyt tej grupy i ten, którego nikt nie wymienia.

To nie jest jeden wierzchołek. Lupghar Sar to długa, wysoka grań z trzema wierzchołkami: zachodnim, środkowym i wschodnim. Środkowy zawsze podaje się jako najwyższy, 7 200 m, choć wspinacze, którzy fotografowali grań, twierdzą, że wschodni może być w rzeczywistości wyższy. Ta niepewność mówi prawie wszystko o tym, jak mało ludzi tu bywa.

Jak dotrzeć pod górę, krok po kroku

Krótkiej drogi nie ma. Podejście prowadzi Karakorum Highway do Gojal, a potem w bok, do jednej z najtrudniej zdobytych dolin Pakistanu. Jeepowa droga do Shimshal – 56 km od Passu, wykuta w dużej mierze ręcznie w latach 1985–2003 – zajmuje dziś trzy do czterech godzin autem 4×4. Zanim powstała, do Shimshal szło się z szosy trzy dni.

1. Z Islamabadu do Gilgitu lub Hunzy. Lot do Gilgitu, gdy pogoda pozwala, albo jazda KKH. Tak czy inaczej zaplanuj dni rezerwowe: loty w góry bywają odwoływane.
2. Z Hunzy do Passu. Krótki dzień szosą przez Gojal, obok jeziora Attabad i Passu Cones. Pozwolenia i formalności z oficerem łącznikowym załatwia się w tej okolicy.
3. Z Passu do Shimshal (3 113 m). Trzy do czterech godzin eksponowanej drogi jeepowej nad wąwozem rzeki Shimshal. Tu wyprawa naprawdę się zaczyna.
4. Z Shimshal do bazy. Etapy tragarskie boczną doliną do bazy pod zachodnimi zboczami, w pobliżu systemu lodowca Baltbar. Liczba dni zależy od dokładnego celu i umowy z tragarzami – liczymy to uczciwie, zamiast podawać liczbę, która ładnie wygląda w folderze.
5. Rotacje aklimatyzacyjne. Dwie do trzech pętli powyżej bazy przed jakąkolwiek próbą szczytową. Jak je układamy, opisuje nasz przewodnik po aklimatyzacji.
6. Atak szczytowy i zejście. Okno pogodowe trzech do czterech spokojnych dni, potem powrót tą samą drogą.

Traktuj to jako zarys wyjazdu, nie rozkład jazdy. Na tak rzadko odwiedzanym szczycie program piszą lodowiec i pogoda, a my wolimy go zmienić niż naciskać.

Historia: dwaj bracia, krucha grań i jeden człowiek w pojedynkę

Na Lupghar Sar West pierwsi weszli w 1979 roku niemieccy bracia Hans i Sepp Gloggnerowie, granią południowo-zachodnią. Ich relacja nie owija skały w bawełnę: bardzo krucha. Japońskie zespoły powtórzyły tę linię w 1979 i 1980 roku, a pierwsza z tych wypraw poszła dalej, przechodząc ponad 1,5 km na wschód ostrą granią szczytową – Tatsuo Nazuka, Hitoshi Shimizu i Yuichi Wanantabe dokonali pierwszego wejścia na wierzchołek środkowy, najwyższy. Lupghar Sar East czekał do 1987 roku, gdy szwajcarscy wspinacze Lukas Cestmir, Edi Furrer i Ruth Steinmann przeszli grań wschodnią.

Potem, przez dobre trzydzieści lat, prawie nic.

7 lipca 2018 roku austriacki alpinista Hansjörg Auer wyszedł z bazy sam. Po siedmiu i pół godzinie dotarł do biwaku na 6 200 m. Następnego ranka poszedł linią lewą stroną nietkniętej ściany zachodniej na stromą grań północno-zachodnią, zostawił sprzęt na około 6 900 m i kruchą skałą dotarł na wierzchołek o 11:30. Tuż pod szczytowym nawisem znalazł stary kawałek liny, niemal na pewno pozostawiony przez zespół z 1979 roku. O ósmej wieczorem był z powrotem w bazie. Wspinaczka, według jego własnej oceny, to lód 50–55° z odcinkami M3/M4, w skale, którą nazwał naprawdę złą. Miał ze sobą 60-metrową linę 5 mm, trzy śruby lodowe, dwa friendy, dwie kostki i jeden hak. Przejście zdobyło Złoty Czekan (Piolet d’Or) w 2019 roku.

Auer zginął w kwietniu 2019 roku w lawinie na Howse Peak w Kanadzie, razem z Davidem Lamą i Jessem Roskelleyem. Lupghar Sar był jedną z jego ostatnich wielkich wspinaczek i powodem, dla którego większość wspinaczy w ogóle słyszała tę nazwę.

Kiedy jechać

Okno jest wąskie i letnie. Warunki śnieżne na ścianie zachodniej i stan lodowca na podejściu decydują o wyjeździe bardziej niż kalendarz.

Jak zachowują się pory roku w całym regionie, opisuje nasz przewodnik kiedy najlepiej jechać do Gilgit-Baltistanu.

Jak trudno – uczciwie

To poważny cel alpejski, a nie prowadzone wejście piesze. Trudność tworzą trzy rzeczy.

Skała

Każda opublikowana relacja z tej góry, od 1979 do 2018 roku, mówi to samo: skała jest krucha. Na grani szczytowej oznacza to powolny, ostrożny ruch, często przy czysto teoretycznej asekuracji. Jeśli nie czujesz się pewnie w złej skale na wysokości, to nie ten szczyt.

Wysokość

7 157 m na wierzchołku zachodnim, 7 200 m na środkowym. Potrzebujesz wcześniejszego doświadczenia powyżej 6 500 m i porządnego planu rotacji. Nikt nie przyjeżdża na tyle sprawny, by pominąć aklimatyzację.

Podejście

Górny lodowiec pod ścianą zachodnią jest poszarpany i pocięty szczelinami. Auer wykorzystał wypady aklimatyzacyjne częściowo tylko po to, by znaleźć bezpieczną linię pod ścianę. Zarezerwuj na to dni.

Jeśli szukasz pierwszego siedmiotysięcznika w Pakistanie, uczciwą rekomendacją jest Spantik. Na Lupghar Sar przyjedź po nim, nie przed nim.

Jak dojechać i ile to kosztuje

Większość zespołów przylatuje do Islamabadu, a potem leci Islamabad–Gilgit albo jedzie na północ Karakorum Highway. Lot jest szybki i zależy od pogody; droga działa zawsze, ale zabiera dwa dni w każdą stronę. Na rzadko zdobywanym szczycie zwykle polecamy drogę przynajmniej w jedną stronę – łagodnie aklimatyzuje i usuwa ryzyko odwołania lotu na początku wyjazdu.

O kosztach: wyceniamy indywidualnie, zamiast podawać liczbę, która się zdezaktualizuje. Lupghar Sar to nie produkt ze stałym terminem i stałą ceną – koszt pozwolenia, oficer łącznikowy, etapy tragarskie i zakres wsparcia wysokościowego, jakiego chcesz, zmieniają kwotę. Podaj cel, terminy i wielkość zespołu, a przygotujemy porządną pisemną kalkulację. Uczciwa cena, bez chodzenia na skróty – i wolimy stracić rezerwację, niż podać kwotę, która działa tylko dlatego, że wypadł z niej telefon satelitarny albo plan ratunkowy.

Jeśli chcesz tych samych gór przy mniejszym zaangażowaniu, trekking na przełęcz Shimshal prowadzi pieszo do tego samego systemu dolin.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła i autorstwo: wysokość, nazewnictwo i historia wejść z Wikipedii i „American Alpine Journal” (Hansjörg Auer, „Solo on Lupghar Sar West”, AAJ 2019, wraz z historycznymi uwagami redakcji o masywie); dane o drodze i wiosce Shimshal z opublikowanych źródeł regionalnych. Fotografie: Rizwan.shinaki – CC BY-SA 4.0; Imran Shah – CC BY-SA 2.0; Irfan karim – CC BY-SA 4.0; wszystkie za Wikimedia Commons. Wysokości w Karakorum różnią się między źródłami i należy je traktować jako przybliżone.